Οστεοαρθρίτιδα Ισχίου

Ποια είναι η φυσιολογική άρθρωση του ισχίου;

Η φυσιολογική άρθρωση του ισχίου αποτελείται από τη σύνδεση στο ανώτερο τμήμα του μηριαίου οστού, της κεφαλής του μηριαίου και της αρθρικής επιφάνειας της πυέλου, της κοτύλης. Δημιουργείται έτσι μία άρθρωση, η άρθρωση του ισχίου, που έχει μεγάλο εύρος κίνησης και διευκολύνει την μεταφορά φορτίων.

Οι αρθρικές επιφάνειες καλύπτονται από μία μεμβράνη πάχους περίπου 3-4 χιλιοστών, που λέγεται αρθρικός χόνδρος. Ο αρθρικός χόνδρος αποτελεί μία απολύτως λεία, χαμηλής τριβής  μεμβράνη η οποία προστατεύει τις  υποκείμενα οστά και τους επιτρέπει να κινούνται άνετα μεταξύ τους μέσα στο εύρος κίνησης που επιτρέπει η άρθρωση.

Εξωτερικά, η άρθρωση καλύπτεται από συνδέσμους που τη σταθεροποιούν και προσφέρουν ένα συγκεκριμένο εύρος κίνησης και τους μύες που την περιβάλλουν και την ισχυροποιούν.

 

Οστεοαρθρίτιδα Ισχίου- Ποια είναι η λειτουργία της άρθρωσης του ισχίου;

Η άρθρωση του ισχίου δέχεται και υποβαστάζει όλο το βάρος του ανθρωπίνου σώματος . Στην πραγματικότητα, την ώρα που περπατάμε, τα φορτία που μεταδίδονται στην άρθρωση του ισχίου μπορούν να φθάσουν μέχρι και τρεις φορές το βάρος του σώματος. Επίσης, με την βοήθεια του αρθρικού χόνδρου υπάρχει προστατευτικός μηχανισμός για τις φορτίσεις , σαν «αμορτισέρ»  στο υποκείμενο οστούν και ειδικότερα όταν αυτές αυξάνουν όπως σε αθλητές με πτώσεις από ύψος, αλλά και στη μονόποδη στήριξη όπως όταν κατεβαίνουμε σκάλες.

Πέρα  από τη μετάδοση φορτίων, το ισχίο πρέπει να μπορεί να κινείται ελεύθερα ώστε να επιτρέπει στο άτομο να λειτουργεί φυσιολογικά. Οι περιβάλλοντες μύες της άρθρωσης (μύες του γλουτού και οι  μύες του μηρού) είναι επίσης πολύ σημαντικοί ώστε να  διατηρούν το ισχίο ισχυρό και να προλάβουν χωλότητα (να κουτσαίνει).  Ο κύριος λόγος για να υποβληθεί κάποιος σε αρθροπλαστική ισχίου, είναι ο πόνος και απώλεια της φυσιολογικής λειτουργίας λόγω αρθρίτιδας.

 

Οστεοαρθρίτιδα Ισχίου – Επιδημιολογία

Περίπου 500 ασθενείς ανά 100.000 πληθυσμού αναζητούν ιατρική βοήθεια για πόνο στο ισχίο κάθε χρόνο. Από αυτούς το 50 % θα βελτιωθεί στο πρώτο έτος και η βελτίωση θα είναι ουσιαστική. Ο πόνος στην περιοχή του ισχίου μπορεί να είναι όχι μόνο από αρθρίτιδα αλλά αντανακλαστικός από παθήσεις της σπονδυλικής στήλης , από την κοιλιακή χώρα, από τους υπερκείμενους μύες (τενοντίτιδες σε αθλητές). Ο πόνος της αρθρίτιδας στο ισχίο βρίσκεται στη βουβωνική περιοχή, δηλαδή προσθίως  εκεί που ενώνεται ο μηρός με το σώμα μας.

Χρειάζεται προσοχή γιατί και ο πόνος της άρθρωσης του ισχίου  μπορεί να αντανακλά σε άλλη περιοχή όπως για παράδειγμα η πρόσθια επιφάνεια του μηρού κοντά στο γόνατο. Είναι αρκετές φορές που έχουμε δεχθεί ασθενείς που είχαν προγραμματίσει  χειρουργική επέμβαση στο γόνατο και τελικά ανακαλύψαμε ότι είχαν σημαντικό πρόβλημα στο ισχίο τους και όχι στο γόνατό τους.

Γενικότερα η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου αποτελεί μία αναπηρική κατάσταση που προκαλεί  πόνο και δυσκαμψία. Βέβαια στις μέρες μας  έχουμε δύο κύρια χαρακτηριστικά: Πρώτον, οι ασθενείς έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης (ζουν περισσότερο) με συνέπεια να καταστρέφονται οι αρθρώσεις και να χρειάζονται ολοένα και περισσότεροι αρθροπλαστική. Επίσης έχουν περισσότερες και πιο έντονες δραστηριότητες από τους ασθενείς του παρελθόντος , ασχολούνται με sports και δεν περιορίζονται όπως παλιά σε μια καρέκλα ή σε περιορισμένα βήματα κάθε μέρα. Επομένως θεωρείται επιτακτικής σημασίας η αρθροπλαστική σήμερα να είναι τεχνικώς «άριστη»,  ώστε να ομοιάζει στις δυνατότητες του φυσιολογικού ισχίου. Ας δούμε πως γίνεται αυτό:

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της «άριστης» αρθροπλαστικής ισχίου;

  • Να έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής (ακόμη και να φθάνει τα 40 χρόνια από τη στιγμή της εμφύτευσης)
  • Να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα οστεοπορωτικά άνω των 85 ετών, χωρίς κίνδυνο για να γίνει διεγχειρητικό κάταγμα
  • Να βοηθάει στην αποκατάσταση των παραμέτρων της άρθρωσης του ισχίου , δηλαδή να είναι ισοσκελισμένα τα άκρα, να μην έχουν διαφορά στο μήκος (παρά μερικά χιλιοστά)
  • Nα μην υπάρχουν προβλήματα με το offset δηλαδή με την οριζόντια μετατόπιση ώστε να μην έχουν οι ασθενείς μετεγχειρητικώς πόνο στο πλάι του μηρού και να έχουν δύναμη οι απαγωγοί μύες (γεγονός που φαίνεται στη μονόποδη στήριξη π.χ. όταν κατεβαίνουμε σκάλες).
  • Να προσφέρει άμεση κινητοποίηση
  • Άμεση λειτουργική αποκατάσταση και ειδικότερα να επανέρχεται ο ασθενής πολύ γρήγορα σε αθλητικές δραστηριότητες όπως σκι θαλάσσης, ορειβασία, kite surf, κολύμβηση, τένις, ιππασία) αλλά και σεξουαλικές δραστηριότητες.
  • Να μην απαιτούνται βοηθήματα στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο και να έχει τάχιστη επάνοδο στην εργασία του ο ασθενής.
  • Να πραγματοποιηθεί από έμπειρη και εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα.
  • Na μην απαιτούνται βοηθήματα στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο και να έχει τάχιστη επάνοδο στην εργασία του ο ασθενής.
  • Να πραγματοποιηθεί από έμπειρη και εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα.

Πως γίνεται η αρθοπλαστική του ισχίου;

Η αρθροπλαστική του ισχίου αποτελεί σήμερα ίσως μία πιο τις σημαντικές χειρουργικές επεμβάσεις που βελτιώνουν αποφασιστικά την ποιότητα ζωής των ασθενών με αρθρίτιδα στο ισχίο.

Στην αρθροπλαστική του ισχίου

  • Ο χειρουργός αντικαθιστά την κεφαλή του μηριαίου οστού, η οποία έχει υποστεί φθορά, με ένα μεταλλικό ή κεραμικό σφαιρικό εμφύτευμα στερεωμένο σε στυλεό,
  • Στην υποδοχή της πυέλου (κοτύλη) τοποθετείται πλαστικό (πολυαιθυλένιο) ή μεταλλικό εμφύτευμα με ένθετο πολυαιθυλενίου. Επίσης έχουν χρησιμοποιηθεί κεραμικά  και μεταλλικά εμφυτεύματα. Η πρόθεση μπορεί να στερεωθεί με ακρυλικό πολυμερές (οστικό τσιμέντο) παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιούν οι οδοντίατροι ή και χωρίς τσιμέντο.

 

Η ομάδα μας, πρώτη στην Ελλάδα μετά από ειδική εκπαίδευση στο κέντρο των αρθροπλαστικών Exeter της Μεγάλης Βρετανίας (εκπαίδευση σε οργανική θέση με πραγματοποίηση μεγάλου αριθμού επεμβάσεων στην Μεγάλη Βρετανία), έφερε το 2006 την συστηματική τεχνική αρθροπλαστικής ισχίου κατά Exeter, που μαζί με το συγκεκριμένο εμφύτευμα, προσδίδει άριστη λειτουργία της άρθρωσης του ισχίου μέχρι και 40 έτη από τη στιγμή της εμφύτευσής του!

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της τεχνικής και της πρόθεσης Exeter;

Ποια είναι όμως τα  πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης πρόθεσης καθώς και της χειρουργικής τεχνικής που εξελίχθηκε εκεί, έτσι ώστε να ομιλούμε σήμερα για πραγματικά εντυπωσιακά αποτελέσματα?

  • Αρχικά η πρόθεση έχει τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία της επιτρέπουν να μετατρέπει τις δυνάμεις που ασκούνται μέσα στο μηριαίο οστούν από καταστροφικές σε ευεργετικές (από διατμητικές σε συμπιεστικές), με αποτέλεσμα να μην έχουμε απώλεια οστού με την πάροδο του χρόνου.
  • Επιπροσθέτως, το ακρυλικό πολυμερές (ορθοπαιδικό τσιμέντο) συμπιέζεται ακόμη περισσότερο λόγω του σχήματος του στυλεού και εισχωρεί ακόμη βαθύτερα στις δοκίδες και στις κοιλότητες του οστού, με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της στήριξης του εμφυτεύματος.
  • Η συγκεκριμένη πρόθεση έχει τη μεγαλύτερη ποικιλία στο εμπόριο σε μεγέθη, έτσι ώστε να εξατομικεύεται στον κάθε ασθενή η πρόθεση με απώτερο σκοπό την πλήρη αποκατάσταση της ανατομίας του ισχίου του και τελικά την καλύτερη λειτουργία.
  • Πέρα όμως από την συγκεκριμένη πρόθεση, στο Exeter τελειοποιήθηκε και η τεχνική της εμφύτευσης της μηριαίας πρόθεσης με ακρυλικό πολυμερές (ορθοπαιδικό τσιμέντο). Ειδικότερα η πρόθεση εμφυτεύεται σε συγκεκριμένη θερμοκρασία και σε συγκεκριμένο χρόνο, αφού διαμορφωθεί κατάλληλα το μηριαίο οστούν (υπάρχει ειδικό αέριο CO2 που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να «στεγνώσει» και να προετοιμάσει το μηριαίο οστό για να γίνει η εμφύτευση). Επίσης υπάρχει ειδικό πρόγραμμα στον υπολογιστή για να γνωρίζουμε το συγκεκριμένο μέγεθος πρόθεσης που απαιτείται σε κάθε ασθενή προκειμένου να αποκατασταθεί επακριβώς το κέντρο περιστροφής της άρθρωσης του ισχίου του. Ομοίως, υπάρχει συγκεκριμένο σημείο σε κάθε ασθενή μέχρι του οποίου θα εισέλθει το εμφύτευμα γεγονός που όπως είπαμε ξανά μας εξασφαλίζει άριστη αποκατάσταση της ανατομίας της άρθρωσης του ισχίου και συνακολούθως της λειτουργίας της.
  • Τέλος, αν και όταν χρειαστεί να αφαιρεθεί η μηριαία πρόθεση, λόγω του ειδικού σχήματός της (tapered, λεία-κωνική) μπορεί να αφαιρεθεί πολύ εύκολα αρκεί να την «κτυπήσει» ο χειρουργός με ανάστροφη φορά, χωρίς να χρειαστεί να πραγματοποιηθούν βλάβες σε φυσιολογικές ανατομικές δομές (όπως για παράδειγμα να «σπάσουμε» επίτηδες το μηριαίο οστούν προκειμένου να αφαιρέσουμε μία διαφορετική πρόθεση). Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει απλοποιήσει λοιπόν και τις επανεγχειρήσεις, μειώνοντας σημαντικά το χειρουργικό χρόνο με όλα τα συνακόλουθά του (πχ ανάγκες για μετάγγιση αίματος).

Επομένως στη σημερινή εποχή, με το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού και μάλιστα με τις υψηλότερες απαιτήσεις από παλαιότερα των ασθενών στην ποιότητα αυτής της ζωής, η «άριστη» λειτουργία της αρθροπλαστικής του ισχίου παραμένει ένα μεγάλο πρόβλημα για τους ασθενείς με αρθρίτιδα του ισχίου αλλά και για τους θεράποντες ιατρούς. Καταλαβαίνουμε ότι για τους παραπάνω λόγους η αρθροπλαστική ισχίου τύπου Exeter αποτελεί την πιο συχνά χρησιμοποιούμενη αρθροπλαστική στον κόσμο.

Η πρόθεση του EXETER με το χαρακτηριστικό κωνικό σχήμα της σε δύο επίπεδα και την λεία-γυαλιστερή εξωτερική της επιφάνεια ,που εγγυώνται την άριστη συμπεριφορά της πρόθεσης

 

Αρθροπλαστικές τύπου M.I.S, AMIS, PMIS, SUPER PATH

Όλες αυτές οι τεχνικές χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια της χειρουργικής προσπέλασης, οδούς ή «προσπελάσεις» οι οποίες ουσιαστικά δεν διατέμνουν τον μέσο γλουτιαίο  (βασικό μυ κατά την βάδιση), με αποτέλεσμα να σηκώνονται οι ασθενείς νωρίτερα, να περπατάνε γρηγορότερα και να μην έχουν τόση μεγάλη  απώλεια αίματος όπως στο παρελθόν.  Σαφώς και έχουν πλεονεκτήματα ως προς την παλαιότερη τεχνική κατά την οποία οι ασθενείς έμεναν  αρκετές μέρες καθηλωμένοι στο κρεβάτι, αλλά έχουν και κινδύνους γιατί λόγω της μικρότερης προσπέλασης, αν ο χειρουργός δεν έχει πολύ μεγάλη εμπειρία, μπορεί να κάνει εύκολα ζημιές σε φυσιολογικές δομές, με αποτέλεσμα να συμβούν μεγάλες καταστροφές όπως περιγράφουμε στο ειδικό τμήμα «διορθώνοντας τα λάθη» βασιζόμενοι στα περιστατικά που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Επομένως απαιτούν μεγάλη εμπειρία για να πραγματοποιηθούν και όχι απλώς ένα σεμινάριο μερικών ημερών…

 

Το πλεονέκτημα της δικής μας μεθόδου είναι ότι προσφέρει ουσιαστικά όσα προσφέρουν και οι προηγούμενες τεχνικές  και επιπλέον τοποθετούμε εμφύτευμα που έχει διάρκεια ζωής (ειδικά στο μηριαίο οστό) αποδεδειγμένα 40  έτη από την στιγμή της εμφύτευσης, δεν έχουμε απώλεια αίματος (λόγω επάλειψης με «τσιμέντο» στο εσωτερικό των οστικών δοκίδων),  επίσης δεν έχουμε σχεδόν ποτέ διαφορά στο μήκος στο χειρουργημένο μέλος (ανισοσκελία), και άμεση-τάχιστη  αποθεραπεία με την νέα  τεχνική S.P.A.I.R.E καθώς και μετά την  ειδική  εκπαίδευση που δίνει το κέντρο αρθροπλαστικών EXETER (γνωστό σε όλο τον κόσμο)  σε όσους εκπαιδεύτηκαν και κατείχαν  οργανική θέση σε αυτό.

 H απάντηση του EXETER, στις τεχνικές MIS. H τεχνική S.P.A.I.R.E – σχεδόν φυσιολογικό ισχίο;

Πέρα από το σχεδόν ιδανικό εμφύτευμα που έχει δημιουργηθεί και εξελιχθεί στο Exeter, πραγματοποιήθηκε από το 2017 μία σοβαρή καινοτομία που επιτρέπει ουσιαστικά την σχεδόν πλήρη λειτουργικότητα της άρθρωσης του ισχίου μετά την επέμβαση της ολικής αρθροπλαστικής, όπως σχεδόν και το φυσιολογικό ισχίο και μάλιστα τάχιστα. Η  καινοτομία ουσιαστικά βασίζεται σε τροποποίηση της χειρουργικής τεχνικής και της προσπέλασης που κλασσικά διενεργούταν στο παρελθόν.

Μέχρι σήμερα, ο χειρουργός έτεμνε τα μαλακά μόρια προκειμένου να  «φθάσει» στην άρθρωση του ισχίου, και μετεγχειρητικώς χρειάζεται αρκετούς μήνες ο ασθενής  για να μην γίνει κίνηση που θα μπορούσε  να …εξαρθρώσει το ισχίο (να το «βγάλει» από τη θέση του).  Για τον λόγο αυτό οι ασθενείς αμέσως μετά τη χειρουργική επέμβαση και για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα, κάθονται σε υψηλές καρέκλες, σηκώνουν το κρεβάτι τους , δεν σκύβουν , χρησιμοποιούν ανυψωτικό τουαλέτας, δεν βάζουν τις κάλτσες τους… Με την καινοτομία που έγινε στο Exeter, o χειρουργός «πηγαίνει από άλλο δρόμο» με αποτέλεσμα να  μην «κόβει» καθόλου τα μαλακά μόρια που είναι υπεύθυνα για την σταθερότητα του ισχίου. Αυτό φυσικά γίνεται με κατάλληλη εκπαίδευση και νέα εργαλεία, που του επιτρέπουν να έχει επαρκή ορατότητα και να τοποθετεί την καινούργια πρόθεση με απόλυτη ακρίβεια στην πραγματική της θέση, ασχέτως αν χρησιμοποιεί ρομπότ,  ή απλό σύστημα ψηφιακής υποβοήθησης ή και απλώς με την εμπειρία του. Αυτό λένε και τα αρχικά της λέξης S.P.A.I.R.E (Spare Piriformis And Internus, Repair Externus), δηλαδή ουσιαστικά υπαγορεύουν να μη γίνει διατομή στους βασικούς δύο τένοντες που προφυλάσσουν την κινητικότητα του ισχίου και να συρραφεί ο τρίτος τένοντας ο οποίος όμως δεν έχει σχέση με την σταθερότητα του ισχίου.

Τα αποτελέσματα, όπως ήδη φαίνονται με τα πρώτα περιστατικά στο κέντρο μας, όσο και αυτά που βλέπουμε στην πρώιμη βιβλιογραφία  είναι θεαματικά : Οι ασθενείς σηκώνονται την ημέρα του χειρουργείου και περπατούν, δεν χρειάζονται βοηθήματα όπως ανυψωτικό τουαλέτας, δεν χρειάζονται προσοχή και ανύψωση του κρεβατιού τους, δεν έχουν περιορισμούς στις κινήσεις π.χ βάζουν  κάλτσες, σκύβουν. Για τους νεαρότερους, δεν υπάρχει περιορισμός στη σεξουαλική δραστηριότητα με ότι σημαίνει αυτό για την ψυχολογία τους, επίσης φυσιολογικό βάδισμα άμεσα μετά το χειρουργείο. Επιπροσθέτως  ανεμπόδιστη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες που άλλοτε θεωρούταν ασύμβατες με την αρθροπλαστική του ισχίου. Φυσικά δεν είναι μόνο η προσπέλαση και όλα τα περιστατικά  πρέπει να εξατομικεύονται. Τονίζουμε πάλι ότι και αυτή την τροποποίηση πρέπει να την εφαρμόζουν ιατροί που είναι απολύτως εξειδικευμένοι στην χειρουργική το ισχίου και με εξειδίκευσή σοβαρή όχι με σεμινάρια μερικών ημερών.

 

Ποια είναι η αποθεραπεία μετά από την νέα αρθροπλαστική ισχίου;

 

Όπως προαναφέρθηκε η αποθεραπεία μετά την νέα τεχνική για την αρθροπλαστική Exeter / MIS με την τεχνική S.P.A.I.R.E είναι τάχιστη. Οι ασθενείς σηκώνονται την ίδια ημέρα του χειρουργείου και περπατούν χωρίς να έχουν παροχετεύσεις ή να πρέπει να παραμείνουν στο κρεβάτι με τα πόδια ανοιχτά με το άβολο μαξιλάρι απαγωγής. Έχουν πλαστική ραφή  στο δέρμα και η τομή του δεν ξεπερνά τα πέντε με οκτώ  εκατοστά.

Ποια είναι η αποθεραπεία μετά από την νέα αρθροπλαστική ισχίου;

Όπως προαναφέρθηκε η αποθεραπεία μετά την νέα τεχνική για την αρθροπλαστική Exeter / MIS με την τεχνική S.P.A.I.R.E είναι τάχιστη. Οι ασθενείς σηκώνονται την ίδια ημέρα του χειρουργείου και περπατούν χωρίς να έχουν παροχετεύσεις ή να πρέπει να παραμείνουν στο κρεβάτι με τα πόδια ανοιχτά με το άβολο μαξιλάρι απαγωγής. Έχουν πλαστική ραφή  στο δέρμα και η τομή του δεν ξεπερνά τα πέντε με οκτώ  εκατοστά.

Οι φυσιοθεραπευτές της κλινικής έρχονται  πρωί και βράδυ και τους  σηκώνουν να περπατάνε και επίσης τους δείχνουν  και κάποιες γενικές ασκήσεις ενδυνάμωσης. Τη δεύτερη μέρα αν δεν έχουν άλλα προβλήματα υγείας, συνήθως πηγαίνουν σπίτι όπου δε χρειάζεται να κάνουν άλλες φυσικοθεραπείες. Λόγω της συρραφής του δέρματος, για να μπει κάποιος στο υγρό στοιχείο ( θάλασσα /πισίνα)  πρέπει να έχουν περάσει τρεις-τέσσερις εβδομάδες. Αξίζει να σημειωθεί ότι όσοι ασθενείς κάνουν καθιστική εργασία μπορούν να επιστρέψουν  στην εργασία τους περίπου μετά την πρώτη εβδομάδα, ενώ όσοι ασθενείς δουλεύουν σε όρθια θέση ή μετακινούνται συνεχώς στην εργασία τους (δηλαδή  μπαίνουν-βγαίνουν σε αυτοκίνητο , ανεβοκατεβαίνουν σκαλιά) συνήθως επιστρέφουν στην εργασία τους τη δεύτερη με τρίτη εβδομάδα μετά τη χειρουργική επέμβαση.

 

Ειδικές περιπτώσεις αρθροπλαστικών ισχίου:

Στη συνέχεια θα σας παρουσιάσουμε ειδικές περιπτώσεις αρθροπλαστικών ισχίου που έχουμε πραγματοποιήσει στο κέντρο μας, αναφέροντας τις ιδιαιτερότητες και την προσοχή που χρειάζεται κάθε μία ώστε να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα, όντας άριστα προετοιμασμένοι.  Είναι ευπρόσδεκτοι και συνάδελφοι ορθοπεδικοί που έχουν κάποιο αντίστοιχο περιστατικό να έρθουν σε επικοινωνία μαζί μας ώστε να το κουβεντιάσουμε και να βοηθηθούν στη επέμβαση που πρόκειται να πραγματοποιήσουν.

Σε ποιους ασθενείς εφαρμόζεται η αρθροπλαστική ισχίου;

Εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με:

 

Το ορθοπαιδικό τσιμέντο μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες;

Το ορθοπεδικό «τσιμέντο» ή πολυ-μεθυλ-μεθακρυλικό οξύ (polymethyl- methacrylate acid –PPMA) είναι ένα πολυμερές και το «δανείστηκαν» οι ορθοπεδικοί από τους οδοντίατρους που το χρησιμοποίησαν πρώτοι.

Έχει εξελιχθεί πάρα πολύ η τεχνική εμφύτευσης του τσιμέντου και μάλιστα μιλάμε για πρώτη γενιά εμφύτευσης τσιμέντου, δεύτερη, τρίτη και τελευταίως τέταρτη γενιά  εμφύτευσης τσιμέντου. Κάποτε είχε ανακαλυφθεί και «ασθένεια τσιμέντου»  ή  «νόσος του τσιμέντου» αλλά τελικά είδαμε ότι η νόσος αυτή οφείλονταν σε  μικρά σωματίδια φθοράς του πολυαιθυλενίου,  δηλαδή του πλαστικού που διαλύονταν εύκολα εκείνη την εποχή με αποτέλεσμα να προκαλείται εκτεταμένη οστεόλυση δηλαδή αραίωση και απορρόφηση του οστού. Το ακρυλικό τσιμέντο είναι ανοσολογικά ανενεργό, δεν προκαλεί ανοσολογική αντίδραση. Αποτελεί υλικό «πληρώσεως», δηλαδή δεν είναι κόλλα, αλλά αυξάνει την τριβή μεταξύ των επιφανειών και με τον τρόπο αυτό συγκρατούνται οι επιφάνειες μεταξύ τους.

Βοηθάει πάρα πολύ ώστε να έχουμε ομαλή μεταβίβαση των φορτίων από το μηριαίο εμφύτευμα στο οστούν, ακόμη και όταν δεν είναι ομαλή η γεωμετρία του οστού ή είναι παραμορφωμένο. Επίσης δεν προκαλείται το φαινόμενο της «διαφυγής φορτίων»  ή stress shielding (που το βλέπουμε στις προθέσεις χωρίς τσιμέντο) και ουσιαστικά δεν αραιώνεται και δεν καταστρέφεται το οστούν στο κεντρικό μηριαίο όσο περνάει ο καιρός, αλλά διατηρείται με την φυσιολογική του οστική πυκνότητα.

Πλεονεκτήματα της χρήσης του «τσιμέντου»:
  • Αυξάνει την επιφάνεια επαφής μεταξύ εμφυτεύματος και οστού χωρίς να δημιουργεί αυξημένες συγκεντρώσεις φορτίων
  • Επιτρέπει την ομαλή μεταβίβαση φορτίων από την πρόθεση στο οστούν (κεντρικό μηριαίο) και έτσι δεν εμφανίζεται το φαινόμενο του «stress shielding» (διαφυγή φορτίων), δηλαδή της αποφόρτισης του κεντρικού μηριαίου με αποτέλεσμα την οστεοπόρωση και ουσιαστικά την αποδυνάμωσή του οστού με την πάροδο του χρόνου.
  • Επιτρέπει την ενσωμάτωση μεγάλων δόσεων αντιβιοτικών και την «αποστείρωση» της περιοχής σε περιπτώσεις οστικών λοιμώξεων.
  • Δεν επιτρέπει την επαφή του οργανισμού με το μέταλλο της αρθροπλαστικής επειδή καλύπτει το εμφύτευμα, γεγονός ιδιαίτερα χρήσιμο σε ασθενείς που αναφέρουν (σπάνια) υπερευαισθησία στο μέταλλο
  • Τα αποτελέσματα στο μηριαίο είναι θεαματικά (αρθροπλαστικές με διάρκεια ζωής 40 έτη αν και με τις «αρχικές» τεχνικές τσιμέντου που χρησιμοποιήθηκαν τότε). Όσο για την κοτύλη, όταν αφαιρούμε το εμφύτευμα στις επεμβάσεις αναθεώρησης,  υπάρχει μεν οστεόλυση, αλλά υπάρχει και οστούν από πίσω, ενώ όταν αφαιρούμε τις μεγάλες ατσίμεντες προθέσεις, συνήθως έχει διαχωριστεί η αρθρική επιφάνεια της πυέλου (κοτύλη) και η ίδια η πύελος βρίσκεται σε δύο τμήματα (pelvic discontinuity- πυελική ασυνέχεια) , με πολύ δύσκολη αντιμετώπιση.
Μειονεκτήματα της χρήσης του «τσιμέντου»:
  • Απαιτεί ειδική εκπαίδευση στη χρήση του και εξειδίκευση, γιατί υπάρχει ειδική τεχνική που πρέπει να ακολουθείται κατά γράμμα.
  • Η αφαίρεσή του σε περίπτωση λοιμώξεων είναι δύσκολη και απαιτεί ειδικό εξοπλισμό. (Παρόλα αυτά, πιστεύουν ότι αν το τσιμέντο έχει τοποθετηθεί με την κατάλληλη τεχνική και έχει εισχωρήσει βαθιά μέσα στις δοκίδες, δεν είναι αναγκαίο να αφαιρεθεί ακόμη και σε λοίμωξη, διότι δεν μπορούν να εισχωρήσουν τα μικρόβια σε αυτό το σημείο).

 

Πολλοί συνάδελφοί ακόμα λένε στους ασθενείς τους ότι το τσιμέντο μπορεί να είναι τοξικό ή ότι έχει κινδύνους ή ότι είναι καλό να μην  χρησιμοποιηθεί σε  νεαρά άτομα. Θα απαντήσω σε αυτούς ότι είναι επιεικώς αδιάβαστοι ή άσχετοι, εκτός αν θεωρήσουμε ότι το κάνουν για  ιδιοτελείς σκοπούς. Τα μητρώα καταγραφής των αρθροπλαστικών (registries) στην Νορβηγία, Σουηδία, Μεγάλη Βρετανία, Αυστραλία και λοιπά, έχουν αποδείξει την αξία του «τσιμέντου» στις αρθροπλαστικές και  επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές!!

 

Γιατί να χειρουργηθώ από εσάς και την ομάδας σας;

Ειδικά το κέντρο αρθροπλαστικών Exeter της Μεγάλης Βρετανίας που είναι ένα από τα κορυφαία κέντρα του κόσμου στην αρθροπλαστική του ισχίου, έχει δημοσιεύσει ποιους γιατρούς έχει εξειδικεύσει  σε λειτουργική θέση (clinical fellowship) και από την Ελλάδα μέχρι στιγμής (2020) αναφέρονται  δύο χειρουργοί, ο ένας από τους οποίους είναι ο κ. Δαρμανής ( ορθοπαιδκός χειρουργός και  Διευθυντής του κέντρου μας)

Μπορείτε να δείτε την ιστοσελίδα του εξωτερικού όπου αναγράφονται    https://exeterhipunit.co.uk/exeter-hip-unit/fellowship-programme/  και μπορείτε και στις παρακάτω φωτογραφίες τη γραφική παράσταση με τους γιατρούς όλου του κόσμου που έχουν μαθητεύσει εκεί (οι καλύτεροι χειρουργοί ισχίου παγκοσμίως) και έχουν ουσιαστικά εκπαιδευτεί στο πως να χρησιμοποιούν μία από τις άριστες και μακροβιότερες προθέσεις στον κόσμο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο κέντρο μας έχουμε χρησιμοποιήσει 1.300 εμφυτεύματα EXETER σε αρθροπλαστικές ισχίου από το 2006. Πέραν όμως από την άκρως εξειδικευμένη ομάδα και την μεγάλη εμπειρία στο φάσμα των παθήσεων που αναφέρονται στην ιστοσελίδα μας, υπάρχει πολύ χρήσιμη «γέφυρα» επικοινωνίας με κέντρα του εξωτερικού. Τα περιστατικά αποστέλλονται σε δύο Διεθνή Κέντρα για τις αρθροπλαστικές ισχίου και γίνεται ανταλλαγή απόψεων με τους πιο διακεκριμένους χειρουργούς του κόσμου πάνω στην χειρουργική διαδικασία και μάλιστα οι απαντήσεις, οι κριτικές και οι απόψεις προωθούνται και  ενημερώνονται και οι ασθενείς.

Τι πρέπει να κάνω για να είμαι προετοιμασμένος πριν την χειρουργική επέμβαση αρθροπλαστικής ισχίου και τι μετά;
Πριν την αρθροπλαστική

Μία εβδομάδα πριν την προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση θα μιλήσουμε τηλεφωνικώς και να ελέγξουμε πάλι τα φάρμακα που λαμβάνετε, μήπως ξεχάσατε  κάποιο που μπορεί έχει μεγάλη σημασία.

Ενίοτε ένα 10% των ασθενών έχουν κάποιο φάρμακο που ξέχασαν να το αναφέρουν και μπορεί να επηρεάσει και την χειρουργική επέμβαση.  Ένα μέλος της ομάδας μας θα σας πάρει τηλέφωνο περίπου 5 μέρες πριν και επέμβαση για να σας επισκεφθεί στο σπίτι σας, να ελέγξει το χώρο σας και  να σας βοηθήσει αν χρειαστούν κάποιες αλλαγές στο σπίτι στην άμεση αποθεραπεία σας (αν και με τις καινούργιες τεχνικές συνήθως δεν χρειάζεται προετοιμασία στο χώρο, παρά μόνο για τους πολύ ηλικιωμένους ασθενείς).

Την παραμονή της χειρουργικής επέμβασης  χειρουργείου θα σας πάρει τηλέφωνο ο Διευθυντής του κέντρου μας ή θα σας συναντήσει από κοντά για τις τελευταίες οδηγίες. Επίσης είναι σωστό να αποφεύγετε τις πολλές επαφές με μικρά παιδιά ή άτομα με κάποια λοίμωξη του αναπνευστικού. Την ημέρα που θα έρθετε για τον προεγχειρητικό έλεγχο, συνήθως την παραμονή αλλά πολλές φορές και την ίδια ημέρα της επέμβασης, μην ξεχάσετε να φέρετε μαζί σας ό,τι παλιές εξετάσεις έχετε (εξετάσεις αίματος, εξετάσεις από καρδιολόγο, από πνευμονολόγο). Επίσης φέρτε μαζί σας μία λίστα με τα φάρμακα σας.

Εκείνη τη μέρα θα γίνει και η συνάντηση με τον αναισθησιολόγο εκτός αν υπάρχει ιδιαίτερος  λόγος για να έρθετε και να μιλήσετε νωρίτερα. Επίσης θα σας  εξετάσει  καρδιολόγος και αν χρειαστεί άλλος ειδικός ιατρός ανάλογα με τις παθήσεις που έχετε π.χ αιματολόγος. Όσον αφορά τα ρούχα που είναι χρήσιμο να φέρετε μαζί σας την κλινική, φροντίστε  να είναι άνετα, εξάλλου θα σηκωθείτε να περπατήσετε από την πρώτη ημέρα. Σας  επαναλαμβάνουμε δεν πρόκειται να υπάρχει καθόλου πόνος και θα σηκωθείτε άνετα με τη βοήθεια των φυσιοθεραπευτών το απόγευμα της ίδιας ημέρας της επέμβασης.

 

Μετά την αρθροπλαστική

Μετά την χειρουργική επέμβαση για την οστεοαρθρίτιδα ισχίου, χωρίς καθόλου πόνο,  σηκώνεστε το ίδιο απόγευμα και περπατάτε με τη βοήθεια φυσιοθεραπευτών. Υπενθυμίζουμε ότι δεν έχετε παροχετεύσεις (σωληνάκια που βγάζουν το αίμα από το τραύμα σας).

Ανάλογα  με τη γενική σας κατάσταση μπορείτε να λάβετε εξιτήριο την επόμενη μέρα ή μετά από δύο μέρες. Την πρώτη αλλαγή στο τραύμα σας την κάνουμε εμείς στο σπίτι σας, για να δούμε την κατάσταση του χειρουργικού τραύματος. Δεν έχετε ράμματα, και έχετε πλαστική ραφή.

Στις 20 μέρες  αφαιρούνται εντελώς τα επιθέματα από το τραύμα σας. Στις έξι βδομάδες έρχεστε στο ιατρείο για να δούμε την κατάσταση σας και συνήθως συζητούμε  τις μελλοντικές οδηγίες. Στους έξι μήνες γίνεται ακτινολογικός έλεγχος ρουτίνας και από κει και πέρα κάθε δύο χρόνια. Συμπληρώνουμε μαζί τα έντυπα του κέντρου EXETER της μεγάλης Βρετανίας για την αποθεραπεία σας και για την μελλοντική  μετεγχειρητική σας παρακολούθηση. Εννοείται ότι είμαστε στη διάθεσή σας οποτεδήποτε χρειαστείτε.

Σεξουαλικές δραστηριότητες μετά από αρθροπλαστική ισχίου:

Ξεκινούν  αμέσως μόλις έχει επουλωθεί το χειρουργικό τραύμα. Η χειρουργική τομή έχει πλαστική ραφή και την καλύπτουμε με επίθεμα για 20 ημέρες), επομένως μετά το διάστημα αυτό  μπορεί κάποιος να έχει   σεξουαλικές δραστηριότητες. Η αρθροπλαστική με την τεχνική S.P.A.I.R.E, επειδή διατηρούνται άθικτες οι μυϊκές προσφύσεις και δεν διατέμνονται οι τένοντες της περιοχής του ισχίου,  έχει εξαιρετική σταθερότητα και πιστεύουμε ότι προσφέρει άμεση επιστροφή στις καθημερινές λειτουργίες. Το παραπάνω συνδυάζεται με την τεχνική fast track που κάνει την αρθροπλαστική εντελώς ανώδυνη. Στους ασθενείς χορηγείται και φυλλάδιο με  ειδικές οδηγίες.

 

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Σπύρος Δαρμανής είναι διευθυντής στο Mediterraneo Hospital και πιστοποιημένος στη ρομποτική αρθροπλαστική στο σύστημα RO.S.A. Η εξειδίκευση του και η εμπειρία του σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες στην Ορθοπαιδική έχουν οδηγήσει σε άριστα αποτελέσματα και μακροχρόνια ευχαριστημένους ασθενείς.