ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΓΗΡΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

Στη σημερινή εποχή, έχουμε το φαινόμενο της «γήρανσης του πληθυσμού», δηλαδή λόγω βελτίωσης των κοινωνικοϋγειονομικών συνθηκών οι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια , και ειδικά σε πολλές ανεπτυγμένες περιοχές ο μέσος όρος έχει ξεπεράσει τα 85 έτη ζωής.  Επιπροσθέτως, όχι μόνο ζουν περισσότερα χρόνια αλλά ασχολούνται  ολοένα και με περισσότερες καταπονήσεις και δραστηριότητες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες καταλαβαίνουμε ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε σοβαρές κακώσεις και ιδίως κατάγματα διαφορετικής μορφής από ό,τι παλαιότερα  (κυρίως λόγω της οστεοπόρωσης) , απαιτούνται διαφορετικά εμφυτεύματα, διαφορετική φροντίδα σε αυτούς τους ηλικιωμένους ασθενείς και ιδίως τους πολυτραυματίες καθώς  μεγάλη εμπειρία και άρτια εξειδίκευση για να έχουν οι ασθενείς αυτοί «αίσιο» τέλος. Αξίζει να αναφέρουμε ότι το συνολικό κόστος για την αντιμετώπιση των οστεοπορωτικών καταγμάτων (ανά έτος) αναμένεται να διπλασιαστεί από το 2005 στο 2025 στις Η.Π.Α.

 

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟ ΓΗΡΑΣ

Με το γήρας συμβαίνουν ορισμένες φυσιολογικές αλλαγές στον ανθρώπινο οργανισμό οι οποίες δεν είναι «αρρώστια» αλλά είναι φυσιολογική εικόνα ενός οργανισμού στην πάροδο των χρόνων. Αυτές οι αλλαγές περιλαμβάνουν  ελαττωμένη όραση και ακοή, ελαττωμένη ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος καθώς επίσης και οστεοπορωτικές  αλλαγές, δηλαδή αύξηση της οστεοπόρωσης με αποτέλεσμα να είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε διάφορα κατάγματα και τα οποία έχουν δυστυχώς δύσκολη αντιμετώπιση.  Επίσης στις φυσιολογικές αλλαγές έχουμε ελαττωμένες εφεδρείες στους πνεύμονες ελαττωμένη νεφρική λειτουργία Η οποία βρίσκεται στο 30 με 40 % της φυσιολογικής σε άτομα άνω των 65 ετών, ελαττωμένο καρδιακό παλμό 50 % σε άτομα άνω των 80 ετών και επίσης ελαττωμένες κατεχολαμίνες δηλαδή ουσιαστικά ελαττωμένη απάντηση στα «στρεσογόνα» ερεθίσματα όπως είναι ένας  τραυματισμός ή μία αρρώστια.

 

 

ΣΥΝΟΔΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ

Πέρα από τις φυσιολογικές αλλαγές , υπάρχουν και οι παθολογικές αλλαγές  δηλαδή συνυπάρχουσες ασθένειες που μπορεί να επιδεινώσουν την ύπαρξη και την εξέλιξη του κατάγματος και να γίνει πολύ πιο δύσκολη η  αντιμετώπιση του μέχρι του να απειληθεί η ζωή του ασθενούς. Τέτοιες συνοδές παθήσεις είναι οι καρδιαγγειακές   βλάβες, δηλαδή ο ασθενής μπορεί να έχει υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, να φέρει βηματοδότη ή και απινιδωτή. Επίσης είναι η χρονιά πνευμονική νόσος (ΧΑΠ), μπορεί να συνυπάρχει σιδηροπενική αναιμία, σακχαρώδης διαβήτης, ενώ ένα μεγάλο και δισεπίλυτο πρόβλημα είναι η άνοια.  Η άνοια, εμποδίζει τη σωστή λήψη ιατρικού ιστορικού με αποτέλεσμα να μην γνωρίζουμε τι προβλήματα προϋπήρχαν καθώς και  τι φάρμακα λαμβάνει ένας ασθενής που παρουσιάζεται με ένα σοβαρό κάταγμα στο νοσοκομείο.

Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι η λήψη αντιπηκτικών  φαρμάκων όπως το Plavix

και  άλλα αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, τα οποία καθυστερούν τη θεραπεία και βλέπουμε ασθενείς να παραμένουν για αρκετές μέρες στο κρεβάτι μέχρι να μπορέσουν να χειρουργηθούν. Εδώ όμως υπάρχει και η δυνατότητα με ειδική χειρουργική τεχνική  να μπορεί να χειρουργηθεί κάποιος άμεσα παρά την χρήση αυτών των ισχυρών αντιπηκτικών φαρμάκων όπως κάνουμε στο κέντρο μας τα δύο τελευταία χρόνια και να μην διακινδυνέψουμε την έκβαση της χειρουργικής θεραπείας και να μην απειληθεί η ζωή του ασθενούς

 

 

 

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ  ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ

Τα προβλήματα  με τα οστεοπορωτικά κατάγματα είναι τόσο τοπικά, δηλαδή στο επίπεδο του μέλους που πάσχει, όσο  και γενικευμένα  δηλαδή έχουν επιπλοκές σε όλο τον ανθρώπινο οργανισμό. Όταν λέμε γενικευμένες ή συστηματικές επιπλοκές εννοούμε ότι για τους προϋπάρχοντες λόγους (απώλεια αίματος, επιβαρυμένη καρδιακή, νεφρική και αναπνευστική λειτουργία) κινδυνεύει η ζωή του ασθενούς επομένως κάποιος πρέπει να γνωρίζει ότι πρέπει να αντιμετωπίσει σοβαρά αυτά τα κατάγματα με μία επέμβαση, σε λογικό χρονικό διάστημα χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα στα μαλακά μόρια όπως εκτεταμένες προσπέλασεις (μεγάλες τομές), γιατί αυξάνουν πολύ τον κίνδυνο λοίμωξης. Επίσης πρέπει με την επέμβαση ο ασθενής να μπορέσει να κινητοποιηθεί, να μην παραμείνει δηλαδή στο κρεβάτι,  να μην πονάει και να μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί.

Σε τοπικό επίπεδο τα οστεοπορωτικά κατάγματά έχουν αρκετά προβλήματα που πρέπει ο θεράπων ιατρός να τα γνωρίζει και να είναι εξοικειωμένος με την αντιμετώπισή τους.

 

  • Έχουν ειδική μορφολογία (μεγάλες οστικές παρασχίδες, είναι συνήθως μακρά σπειροειδή κατάγματα)

  • Συσχετίζονται με μεγάλες αιμορραγίες και οι αιμορραγίες αυτές δεν είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενες (δηλαδή δεν σταματούν με την πάροδο του χρόνου χωρίς παρέμβαση)
  • Έχουν ειδικά «μηχανικά» χαρακτηριστικά (π.χ δεν διατηρείται η αξονική συμπίεση) , ή απαιτούν ελαστικότητα στη εφαρμογή της οστεοσύνθεσης με αποτέλεσμα να απαιτούνται  ειδικά εμφυτεύματα τα οποία με τη σειρά τους απαιτούν ειδική εκπαίδευση στην εφαρμογή και γενικότερα στη χρήση τους και τα οποία έχουμε τη χαρά να έχουμε και να χρησιμοποιούμε στον κέντρο μας μετά την μετεκπαίδευση του ιατρικού προσωπικού μας στην τραυματολογία σε ειδικά κέντρα του  εξωτερικού.
  • Συνυπάρχουν βλάβες των μαλακών μορίων και ειδικότερα του δέρματος και πολλά από αυτά τα κατάγματα αποτελούν ανοικτά κατάγματα δηλαδή το οστούν έχει έρθει σε επικοινωνία με το εξωτερικό περιβάλλον. Φυσικά σε τέτοιου είδους κατάγματα  είναι πολύ πιθανότερη η λοίμωξη από μικρόβιο, που αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τόσο τη βιωσιμότητα του μέλους όσο και τη ζωή του ασθενούς.
  • Συνυπάρχει και κάποια πρόθεση (εμφύτευμα αρθροπλαστικής) αν και τα εξετάζουμε αυτά σε ξεχωριστό σημείο της ιστοσελίδας μας ως περιπροθετικά κατάγματα

 

 

ΕΙΔΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ

Τα οστεοπορωτικά κατάγματα είναι απαιτητικά κατάγματα όσον αφορά την αντιμετώπισή τους, η οποία είναι σύνθετη και απαιτεί εμπειρία, ειδική εξειδίκευση αλλά κατάλληλο εξοπλισμό.

 

Τα μέσα που διαθέτουμε είναι :

  • Σύστημα πλοήγησης (navigation) το οποίο μας βοηθά χωρίς έκθεση του ασθενούς και του ιατρού στην ακτινοβολία να έχουμε ακριβή τοποθέτηση των υλικών οστεοσύνθεσης (π.χ κοχλίες , πλάκες) ή άλλα απαραίτητα εμφυτεύματα.
  • Συσκευή O-arm. Η συσκευή αυτή που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση καταγμάτων πυέλου από την ομάδα μας είναι συσκευή 3D fluoroscopy (τρισδιάστατης φλουοροσκόπησης) και μας επιτρέπει κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης να έχουμε  εικόνες και στα τρία επίπεδα, αξονική τομογραφία καθώς και τρισδιάστατη αξονική τομογραφία έτσι ώστε να μπορούμε να πετύχουμε με πολύ μικρές τομές το άριστο αποτέλεσμα από πλευράς ανάταξης του κατάγματος και ποιότητας της οστεοσύνθεσης.
  • Πλήρες ακτινοδιαπερατή χειρουργική τράπεζα για να γίνεται σε κάθε σημείο έλεγχος της ποιότητας της ανάταξης και του ακτινολογικού αποτελέσματος
  • Σύστημα συνεχούς αυτομετάγγισης (cell saver) για την διεγχειρητική ανακύκλωση του αίματος ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι ανάγκες σε μετάγγιση των ασθενών αυτών και να ελαττωθούν οι διεγχειρητικοί κίνδυνοι στον ασθενή από ξαφνική απώλεια αίματος , γεγονός που μπορεί να συμβεί σε σοβαρά κατάγματα σε ηλικιωμένους ασθενείς και να θέση τη ζωή τους σε κίνδυνο
  • Δυνατότητα ενδαρτηριακού εμβολισμού, όπου μπορεί ο πολύ έμπειρος επεμβατικός ακτινολόγος να σταματήσει μία μεγάλη και απειλητική για τη ζωή του ασθενούς αιμορραγία πολύ εύκολα με ενδαρτηριακό έλασμα (coil) χωρίς να απαιτηθεί περαιτέρω αγγειοχειρουργική παρέμβαση.

 

 

 

Tελικά ένας ασθενής 85 ετών και άνω μπορεί να χειρουργηθεί αν έχει ένα σοβαρό οστεοπορωτικο κάταγμα ?

Με βάση τα παραπάνω, έχουμε τη δυνατότητα ο ηλικιωμένος ασθενής να αντιμετωπιστεί άριστα χωρίς εκτεταμένες και πολύωρες χειρουργικές επεμβάσεις, χωρίς να απειληθεί περαιτέρω η ζωή του, χωρίς αιμορραγία, και χωρίς εκτεταμένες τομές. Απλά με μία ή δύο μικρές τομές σταθεροποιείται το κάταγμα αφού αναταχθεί με την ειδική ψηφιακή τεχνολογία, γίνεται η οστεοσύνθεση, σταθεροποιείται το κάταγμα και άμεσα ο ασθενής κινητοποιείται, δηλαδή σηκώνεται το κρεβάτι και περπατάει (χωρίς να χρειαστεί να νοσηλευτεί στη μονάδα εντατικής θεραπείας  Μ.Ε.Θ με τους γνωστούς κινδύνους) . Συνεπώς ελαττώνεται σημαντικά ο χρόνος νοσηλείας του ασθενούς και συνήθως μετά από μία ή δύο μέρες παίρνει εξιτήριο και πάει σπίτι του, επιστρέφοντας όχι μόνο αρτιμελής αλλά και σε πλήρη δυνατότητα για επιστροφή στις προ της κάκωσης ασχολίες και hobbies του.