ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ

Τι είναι η άρθρωση του γόνατος;

 

Η άρθρωση του γόνατος αποτελεί τη μεγαλύτερη άρθρωση του ανθρώπινου σώματος. Ουσιαστικά μιλάμε για την σύνδεση μεταξύ:

 

  • μηριαίου οστού και κνήμης (κνημομηριαία άρθρωση)
  • και για την άρθρωση μεταξύ επιγονατίδας και μηριαίου (επιγονατιδομηριαία άρθρωση)

 

Αποτελεί μία άρθρωση του τύπου «μεντεσέ» (hinge joint),  η οποία επιτρέπει κυρίως κάμψη-έκταση του γόνατος, και σε μικρότερο  επίπεδο έσω και έξω στροφή. Οι αρθρικές επιφάνειες καλύπτονται από υαλοειδή χόνδρο και περιβάλλονται από τον αρθρικό υμένα ο οποίος παράγει το αρθρικό υγρό, χρήσιμο για την λίπανση και τη διατροφή του αρθρικού χόνδρου.

 

Ο αρθρικός χόνδρος με την λεία επιφάνεια του, διευκολύνει  τις κινήσεις των αρθρικών επιφανειών (δρα σαν λιπαντικό) καθώς επίσης και σαν μηχανισμός απορρόφησης των φορτίων. Με τον τρόπο αυτό προφυλάσσει τις αρθρικές επιφάνειες από υπερβολικές ή ανώμαλες φορτίσεις. Το γόνατο πέρα από τις αρθρικές επιφάνειες, περιλαμβάνει τους δύο ημισεληνοειδούς σχήματος μηνίσκους οι οποίοι απορροφούν, αποφορτίζουν την άρθρωση και την σταθεροποιούν. Επίσης την άρθρωση περικλείουν οι σύνδεσμοι οι οποίοι σταθεροποιούν και περιορίζουν τις κινήσεις της. Στο κέντρο της άρθρωσης υπάρχουν οι δύο χιαστοί  σύνδεσμοι οι οποίοι  ουσιαστικά καθορίζουν το φυσιολογικό εύρος κίνησης της άρθρωσης και διαμορφώνουν την ειδικής μορφολογίας  κίνηση του ανθρωπίνου γόνατος.

 

 

 

 

 Οστεοαρθρίτιδα  (Αρθρίτιδα) Γόνατος

 

Η οστεοαρθρίτιδα  του γόνατος είναι η πάθηση κατά την  οποία  συμβαίνει φθορά-καταστροφή του υαλοειδούς χόνδρου της άρθρωσης.

 

 

 

 

 

Όταν συμβεί  η καταστροφή του χόνδρου που καλύπτει το οστό στις αρθρικές επιφάνειες, το υποχόνδριο οστούν είναι περισσότερο εκτεθειμένο στα αυξημένα φορτία, στην τριβή και  στις καταπονήσεις των αρθρώσεων, αφού δεν υπάρχει και η  απορροφητική ικανότητα των φορτίσεων του αρθρικού χόνδρου στις καθημερινές καταπονήσεις που δέχεται η άρθρωση.

 

Συνεπώς οι αρθρικές επιφάνειές ολοένα και περισσότερο καταστρέφονται (μεγάλη φθορά και εξαφάνιση του χόνδρου) ενώ ταυτοχρόνως παράγεται νέο παθολογικό οστούν (οστεόφυτα), εμφανίζεται  αυξημένη θερμοκρασία (από την τριβή) , προϊόντα φθοράς μέσα στην άρθρωση, μεγάλη ποσότητα φλεγμονώδους αρθρικού υγρού (το οποίο παράγεται σαν μια προσπάθεια του οργανισμού να ελαττώσει την τριβή των αρθρικών επιφανειών), ίνωση του αρθρικού θυλάκου και παραμόρφωση του μέλους (ραιβότητα ή βλαισότητα)

 

 

Αποτέλεσμα της πάθησης είναι :

  • Ο πόνος, που προοδευτικά γίνεται χειρότερος
  • η δυσκαμψία της άρθρωσης (δεν «τεντώνει» και δεν «λυγίζει» το γόνατο , όπως έκανε στο παρελθόν)
  • γενικότερα η έκπτωση του εύρους κίνησης σε συνδυασμό με την αδυναμία παρατεταμένης βάδισης και ορθοστάτησης.

 

Τα προηγούμενα έχουν επίπτωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών, με σημαντικές δυσκολίες στις καθημερινές τους δραστηριότητες αλλά και με απώλεια αθλητικών δραστηριοτήτων που έκαναν όπως χορός , περίπατοι, κολύμβηση και πολλές φορές και πιο σοβαρές επιπλοκές όπως κατάθλιψη κυρίως λόγω του χρόνιου πόνου και της απόσυρσης από τις καθημερινές δραστηριότητές της ζωής.

 

 

Υπάρχουν 2 βασικοί τύποι οστεοαρθρίτιδας, η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής.

Συνήθως στην πρωτοπαθή δεν γνωρίζουμε την αιτία και η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο.

 

Η δευτεροπαθής είναι  η πιο συχνή, και σε αυτήν ο  φυσιολογικός χόνδρος δέχεται αυξημένες φορτίσεις όπως π.χ. ένας υπέρβαρος ασθενής ή υπάρχει ένα παλιό κάταγμα στην άρθρωση του γόνατος που έχει δημιουργήσει ανώμαλη και όχι «λεία» επιφάνεια. Επίσης στην δευτεροπαθή αρθρίτιδα μπορεί να έχουμε καταστροφή του αρθρικού χόνδρου από βλάβη του υποχόνδριου οστού π.χ. άσηπτη νέκρωση.

 

Η οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ) είναι μακράν η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας. Υπολογίζεται ότι το 30 % των γυναικών και το 18% των ανδρών άνω των 60 ετών, παρουσιάζουν συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας. Σύμφωνα με το U.S department of health and human services, αναμένεται ότι μέχρι το 2030, ένα 20% των Αμερικανών (περίπου 70 εκατομμύρια άτομα) θα είναι άνω των 65 ετών και θα έχουν πολύ αυξημένο ρίσκο για οστεοαρθρίτιδα. Επίσης υπολογίζεται από το Arthritis Foundation, ότι  περισσότερα από 27 εκατομμύρια άνθρωποι στις Η.Π.Α., πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα με το γόνατο να είναι η περισσότερο  συχνά προσβαλλόμενη άρθρωση.

 

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας γόνατος;

 

Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος σε αρχικό στάδιο συνήθως εκδηλώνει συμπτώματα  σε ένα τμήμα του γόνατος, ένα «διαμέρισμα» όπως τα ονομάζουμε και  το οποίο συνήθως είναι το έσω διαμέρισμα. Με  την πάροδο του χρόνου  η νόσος επεκτείνεται συνήθως και στα υπόλοιπα διαμερίσματα.

 

  1. Ο πόνος αποτελεί το βασικότερο σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος και εκδηλώνεται κατά κύριο λόγο στο έσω μεσάρθριο δηλαδή στην έσω επιφάνεια της άρθρωσης μεταξύ του μηριαίου οστού και της κνήμης. Ο πόνος αυτός εντείνεται  κατά την αύξηση της δραστηριότητας και υφίεται  όταν ο ασθενής ξεκουράζεται και όταν γενικά αποφεύγει τις καταπονήσεις. Μπορεί επίσης να εμφανίζεται στην άνοδο η κάθοδο κλίμακας (σκάλας) και να εντοπίζεται κυρίως στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος όταν υπάρχει επιγονατιδομηριαία αρθρίτιδα. Όταν είναι πολύ έντονος, μπορεί να ξυπνάει τον ασθενή ακόμα και στον ύπνο του. Επίσης πολλές φορές οφείλεται στο αίσθημα τάσης που προκαλεί η αυξημένη ποσότητα υγρού που συνήθως βρίσκεται στο οστεοαρθριτικό γόνατο. Δεν πρέπει να λησμονούμε επίσης  ότι ο πόνος μπορεί να είναι και αντανακλαστικός από την περιοχή του ισχίου όπως πολύ συχνά συμβαίνει  ή και από άλλο σημείο του οργανισμού.
  2. Οίδημα, δηλαδή το γόνατο είναι «πρησμένο» και αυτό οφείλεται κυρίως στο αρθρικό υγρό σαν μια προσπάθεια του οργανισμού να ελαττώσει την τριβή  που υπάρχει στο γόνατο. Η αυξημένη ποσότητα του υγρού ενοχλεί τους ασθενείς και ιδίως όταν στο πίσω μέρος του γόνατος (όπου είναι πιο ευένδοτοι οι ιστοί) σχηματίζεται μια κύστη η γνωστή κύστη Βaker που επιτείνει το  αίσθημα τάσης και πόνου.

  1. Αίσθημα θερμότητας από τον ερεθισμό και την άσηπτη φλεγμονή
  2. Δυσκαμψία στο γόνατο ιδίως το πρωί που ξυπνάει ο ασθενής ή όταν έχει καθίσει για μεγάλο διάστημα και η οποία βελτιώνεται λίγο με την πρόοδο της ημέρας και την μυϊκή άσκηση.
  3. Ελάττωση της κινητικότητας του γόνατος με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται ο ασθενής να σηκωθεί, να καθίσει σε καρέκλες, να μπει στο αυτοκίνητο και να περπατήσει.
  4. Αίσθημα τριβής και διάφοροι θόρυβοι (τριγμός) στο γόνατο όταν ο ασθενής μετακινείται λόγω των μη λείων αρθρικών επιφανειών, που πολλές φορές συνοδεύεται και από πόνο.
  5. Αίσθημα αδυναμίας στα κάτω άκρα. Οι ασθενείς αναφέρουν πως αισθάνονται ότι το γόνατό τους δεν τους «κρατάει» και θα «υποχωρήσει». Η αστάθεια αυτή συνήθως εμφανίζεται  λόγω της συνοδού ατροφίας του τετρακεφάλου μυός, αλλά και πιο σπάνια  σαν αποτέλεσμα πόνου ή βλάβης συνδέσμου.

 

 

 

 

Στα τελικά στάδια, το γόνατο παραμορφώνεται, γίνεται ραιβό ή  βλαισό  ανάλογα με την περιοχή που βρίσκεται η μεγαλύτερη παραμόρφωση. Επιπροσθέτως  γίνεται δύσκαμπτο, και συνήθως είναι αδύνατο να «τεντώσει» εντελώς. Η μόνιμη παραμόρφωση αυτή, ή «σύγκαμψη» όπως αναφέρεται, καθιστά δραστηριότητες όπως η ορθοστάτηση και η βάδιση εξαιρετικά επίπονες και ουσιαστικά ο ασθενής μπαίνει στη φάση της αναπηρίας.

 

 

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

 

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας πραγματοποιείται αρχικώς με την κλινική εξέταση. Προσοχή εδώ…πρέπει ο ιατρός να εξετάσει, να «αγγίξει» τον ασθενή από κοντά. Πολλά από τα χειρουργικά λάθη που έχουμε διορθώσει, οφείλονταν στο ότι ο ιατρός είδε μόνο την ακτινογραφία στο …viber ή σε μήνυμα. Εξίσου σημαντική είναι και η λήψη του ιατρικού  ιστορικού όπου ο ιατρός  θα ρωτήσει τον ασθενή για τον πόνο. Ειδικότερα θα τον ρωτήσει που  ακριβώς εντοπίζεται , τι τον χειροτερεύει και αν έχει σχέση με την κίνηση ή αν φεύγει στη ηρεμία όταν δηλαδή το γόνατο είναι ακίνητο. Τονίζουμε για μία ακόμη φορά ότι  έχουμε αντιμετωπίσει στο κέντρο μας ασθενείς με αρθροπλαστική γόνατος οι οποίοι συνέχιζαν να πονούν και μετά το χειρουργείο τους απλώς και μόνο γιατί ο πόνος τους δεν οφείλονταν στο γόνατό τους και ήταν από αλλού (π.χ. από τη μέση τους), επομένως χρειάζεται μεγάλη προσοχή!!!

 

Στη συνέχεια γίνεται ο έλεγχος με καλής ποιότητάς ακτινογραφίες. Απαιτούνται συνήθως  απεικονίσεις σε δύο επίπεδα  για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί αλλοίωσης- εξέλιξης της αρθρίτιδας, ορατοί στον ακτινολογικό έλεγχο, αλλά πολλές φορές τα ακτινολογικά στάδια δεν συμβαδίζουν με τα στάδια εξέλιξης των συμπτωμάτων του ασθενούς. Σαν γενικό κανόνα έχουμε το ότι δεν θεραπεύουμε την ακτινογραφία, αλλά θεραπεύουμε τον ασθενή, γεγονός που σημαίνει ότι για τη διάγνωσή μας και την επιλογή του ανάλογου θεραπευτικού σχήματος, βασιζόμαστε στην εικόνα (κυρίως πόνο και αδυναμία) των ασθενών. Σπανίως μπορεί να χρειαστεί και συμπληρωματικός έλεγχος με μαγνητική  ή και με αξονική τομογραφία.

 

 

Τι γνωρίζετε για τις ρευματικές παθήσεις;

 

Στην κατηγορία αυτή ανήκει κυρίως η ρευματοειδής αρθρίτιδα (Ρ.Α) όσο και η νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα, αλλά και πολλές άλλες φλεγμονώδεις αρθρίτιδες. (Πολλά ανάλογα περιστατικά αναπτύσσονται στο τμήμα της ιστοσελίδας μας για την οστεοαρθρίτιδα  του ισχίου, με παραδείγματα για κάθε ασθενή, καθώς και με το τι να προσέχουν οι συνάδελφοι ορθοπαιδικοί που πρόκειται να αντιμετωπίσουν ένα ανάλογο περιστατικό.)

 

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι κύριοι εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας παθήσεων. Αποτελούν παθήσεις άγνωστου αιτιολογίας κατά την οποία η μεμβράνη που καλύπτει τις αρθρώσεις (αρθρικός υμένας) και παράγει το αρθρικό υγρό, φλεγμαίνει. Ακολουθεί η βλάβη στις επιφάνειες των αρθρώσεων, η οποία καταλήγει στην καταστροφή του χόνδρου, με αποτέλεσμα η άρθρωση να γίνει επώδυνη και αρθριτική.

 

Στην πάθηση αυτή οι ασθενείς ακολουθούν ειδική φαρμακευτική αγωγή σε συνεννόηση με τους ρευματολόγους και η χειρουργική επέμβαση έρχεται στο τελικό στάδιο όπου  πάλι έχουμε τα γνωστά συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας με κάποιες μικρές διαφορές όπως για παράδειγμα εδώ έχουμε μεγαλύτερη αστάθεια στην άρθρωση, υπάρχει μεγάλου βαθμού  οίδημα (πρήξιμο) στην άρθρωση και επίσης έχουμε διαφορετικής μορφής παραμόρφωση. Ειδικότερα, ενώ συνήθως τα παραμορφωμένα γόνατα από οστεοαρθρίτιδα  σχηματίζουν ένα «Ο» το ένα δίπλα στο άλλο, στην ρευματοειδή αρθρίτιδα σχηματίζουν ένα « Χ» (δηλαδή αντί για την παραμόρφωση σε ραιβότητα έχουμε παραμόρφωση σε βλαισότητα).

 

 

 

Βέβαια πρέπει να τονίσουμε ότι και σε αυτές οι περιπτώσεις,  πάλι αρθροπλαστική θα πραγματοποιηθεί, αλλά εδώ  η αρθροπλασιτκή είναι πολύ πιο σύνθετη τεχνικώς, απαιτεί ειδική εμπειρία και ειδική εξειδίκευση του γιατρού διότι συμβαίνουν σε μικρότερα άτομα, συμβαίνουν σε ένα μη υγιές περιβάλλον δηλαδή το οστούν είναι οστεοπορωτικό και απαιτούνται ειδικά εμφυτεύματα για να μην έχουμε πολλές από τις επιπλοκές που συναντούμε και που περιγράφω και σε άλλο σημείο αυτής της ιστοσελίδας όπου πολλές φορές μπορεί το κλασσικό εμφύτευμα που θα χρησιμοποιούσαμε σε έναν ασθενή με απλή οστεοαρθρίτιδα να μετακινηθεί ή να βυθιστεί με αποτέλεσμα η επέμβαση να καταδικαστεί σε αποτυχία και να χρειαστεί αναθεώρηση της αρθροπλαστικής δηλαδή μία νέα χειρουργική επέμβαση.  Τις ιδιαιτερότητες της αρθροπλαστικής σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα την περιγράφουμε λίγο πιο κάτω στη συνέχεια (σύνθετες αρθροπλαστικές γόνατος). Αυτό πρέπει να το θυμόμαστε πάντα σε σχέση με το γεγονός ότι έχουμε να κάνουμε με νεαρά άτομα με ενεργό ρόλο στην οικογένεια και στην εργασία τους και φυσικά η επίδραση μιας επιπλοκής είναι πολύ σοβαρότερη από ότι σε  έναν ασθενή 85 ετών και μάλιστα όχι μόνο για τον συγκεκριμένο ασθενή αλλά όπως βλέπουμε καθημερινά για τη ζωή μιας ολόκληρης οικογένειας.

 

Θεραπεία οστεοαρθρίτιδας

 

Ένα μεγάλο μέρος των ασθενών, ειδικά στα αρχικά στάδια,  δε χρειάζεται να υποβληθεί σε αρθροπλαστική. Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να αντιμετωπιστεί ο πόνος και η δυσκαμψία που προέρχεται από την αρθρίτιδα, όπως;

 

  • Χρήση αναλγητικών (παυσίπονων) και λιγότερο αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (χωρίς να λαμβάνουμε τα τελευταία για μεγάλο διάστημα γιατί υπάρχουν και παρενέργειές και πρέπει να εξατομικεύεται η δοσολογία. Καλό είναι για αγωγή πέρα από τις 10 ημέρες να συμβουλευτείτε τον ιατρό σας).
  • Μείωση σωματικού βάρους (ακόμη και μικρή ελάττωση μπορεί να επιφέρει σημαντική ανακούφιση).

Όμως εδώ χρειάζεται προσοχή : Ένας ασθενής υπέρβαρος γενικά δεν είναι εύκολο να χάσει βάρος γιατί έχει ελαττωμένη κινητικότητα δηλαδή δεν περπατάει λόγω του πόνου. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε επόμενο στάδιο ή ακόμα και να χειρουργηθεί επειδή είναι υπέρβαρος. Υπάρχουν ειδικές τεχνικές που έχουν πολύ καλό αποτέλεσμα με άμεση κινητοποίηση ακόμα κι σε υπέρβαρους ασθενείς.  Ειδικά στην ομάδα μας αντιμετωπίζουμε άμεσα  την οστεοαρθρίτιδα χειρουργικά σε παχύσαρκους ασθενείς όταν απαιτείται  και τους δίνουμε τη δυνατότητα να επιστρέψουν γρήγορα στη φυσιολογική ζωή τους.

 

  • Ειδικά υποδήματα και τροποποίηση τρόπου ζωής (αποφυγή σκαλοπατιών ή βάδισης σε ανώμαλο δρόμο και γενικότερα αποφυγή εντόνων καταπονήσεων).
  • Μυϊκή ενδυνάμωση κυρίως για τους μύες γύρω από το γόνατο , βοηθά στην αποφυγή του πόνου, στη σταθερότητα της άρθρωσης του γόνατος, στην απορρόφηση του υγράρθρου, και τη διατήρηση της κινητικότητας της άρθρωσης. Ομοίως κάποιες ειδικές διατατικές ασκήσεις βοηθούν στην ελάττωση της δυσκαμψίας  της άρθρωσης
  • Χρήση βακτηριών ή μπαστουνιού για αποφόρτιση της πάσχουσας άρθρωσης.
  • Φυσικοθεραπεία σε συνδυασμό με εργοθεραπεία μπορούν να διατηρήσουν την μυϊκή ισχύ των κάτω άκρων, να βοηθήσουν στην απορρόφηση του υγρού, να περιορίσουν την δυσκαμψία της άρθρωσης και να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών.
  • Ενέσεις στην άρθρωση γίνονται σε επιλεγμένες περιπτώσεις αλλά με μεγάλη προσοχή και αφού εξηγήσουμε στον ασθενή τι προσπαθούμε να επιτύχουμε με την ένεση. (Συνήθως PRP και σπανιότερα άλλες ουσίες). Προσοχή, να σας εξηγήσει ο ιατρός σας τους περιορισμούς και τους κινδύνους των ενέσεων.

 

 

Όταν όμως ο πόνος γίνει πολύ έντονος και :

 

  • επηρεάζει την καθημερινή ζωή των ασθενών
  • τους ξυπνάει και κατά τη διάρκεια του ύπνου
  • έχουν έκπτωση των καθημερινών τους δραστηριοτήτων και δεν μπορούν να συμμετέχουν στις δραστηριότητες που τους ευχαριστούν
  • υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής τους…..

 

τότε ως μόνη λύση είναι η χειρουργική θεραπεία, που μπορεί να τους επαναφέρει στο προ της πάθησης λειτουργικό επίπεδο και να επιστρέψουν στις καθημερινές τους ασχολίες. Aκόμη μπορούν να επιστρέψουν και σε αθλητικές δραστηριότητες όπως σκι θαλάσσης, ορειβασία, ιππασία, κολύμβηση και χορό.  Φυσικά στα κατάλληλα κέντρα και από κατάλληλα εκπαιδευμένους ιατρούς. Έχουμε πολλά παραδείγματα ασθενών που μετά από την χειρουργική αντιμετώπιση περπάτησαν την ίδια ημέρα και επέστρεψαν στις δραστηριότητες που τους άρεσαν όπως τρέξιμο (ορισμένοι μάλιστα ασθενείς με αρθροπλαστική έτρεξαν και μαραθώνιο, συμμετείχαν σε αγώνες χορού, ή σε ορειβατικές δραστηριότητες).  Γενικότερα η αρθροπλαστική γόνατος και ουσιαστικά με τις νέες τεχνικές (ρομποτική, με ψηφιακή υποβοήθηση, εξατομικευμένη κ.λ.π) καθώς και με τα νέα εμφυτεύματα και τις καινούργιες χειρουργικές τεχνικές, έχει  πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής αλλά και η επέμβαση έχει απλοποιηθεί πολύ, όπως θα σας παρουσιάσουμε σε άλλο σημείο της ιστοσελίδας μας.

 

 

Αν είμαι νέος μπορώ να υποβληθώ σε αρθροπλαστική γόνατος;

 

Παλαιότερα υπήρχε η τάση (επειδή τα εμφυτεύματα στις αρθροπλαστικές φθείρονταν γρήγορα και τελικά διαρκούσαν μικρό διάστημα), να  καθυστερήσει ο πάσχων όσο περισσότερο μπορεί την επέμβαση της αρθροπλαστικής του γόνατος, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να  ζουν  καθημερινά με πολύ έντονους πόνους.  Ειδικότερα τα νεαρά άτομα που είχε καταστραφεί πρώιμα το γόνατο τους λόγω κάποιου  τραυματισμού, να παραμένουν με μεγάλες αναπηρίες και με τρομερές προεκτάσεις στη ζωή και στην καθημερινότητά τους, χάνοντας  τα πιο παραγωγικά τους χρόνια.

 

Συχνά αντιμετωπίζουμε άτομα στο κέντρο μας τα οποία υποφέρουν από πόνο και δεν μπορούν να κάνουν  ούτε  τις στοιχειώδεις δραστηριότητες, αλλά παρόλα αυτά επειδή πιστεύουν  ότι η αρθροπλαστική του γόνατος δεν έχει μεγάλη διάρκεια ζωής, να περιμένουν να φτάσουν σε μεγάλη ηλικία για την πραγματοποιήσουν.

 

Όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ στις μέρες μας. Τα εμφυτεύματα δημιουργούνται με διαφορετική τεχνολογία (τρισδιάστατη εκτύπωση) και  καλύτερο σχεδιασμό, ομοίως δε και οι επιφάνειες επαφής (bearings)   (π.χ ειδικό πολυαιθυλένιο με διασταυρούμενο πολυμερισμό). Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την βελτιωμένη χειρουργική τεχνική (εμπειρία των  χειρουργών και ρομποτική τεχνολογία), οδηγεί σε αρθροπλαστικές γόνατος που διαρκούν πάνω από 20 χρόνια και το σημαντικότερο με κανονική δραστηριότητα των ασθενών.

 

Επίσης είναι πολύ σημαντική μετά την  χειρουργική επέμβαση η τακτική παρακολούθηση του ασθενούς έτσι ώστε αν κάτι φθείρεται πρόωρα, να προλάβει ο χειρουργός να το αλλάξει πριν φθαρεί εντελώς, ώστε με την επέμβαση της αναθεώρησης να κερδίσει στη συνέχεια πάλι πολλά χρόνια διάρκειας ζωής.

 

Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ειδικά  οι  ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα ή  άλλα  νοσήματα του κολλαγόνου, μπορεί να χρειαστεί να  χειρουργηθούν και πολύ νωρίτερα, όπως παράδειγμα στην ηλικία των 30 ετών. Φυσικά αν εφαρμοστούν ειδικές τεχνικές, όπως μπορεί να δείτε σε άλλα σημεία αυτής της ιστοσελίδας, ακόμη και σε αυτούς τους ασθενείς η πρόθεση διαρκεί  το ίδιο μεγάλο διάστημα όπως και στους ηλικιωμένους. Βέβαια  οι ασθενείς με ρευματοπάθειες  έχουν χαμηλό επίπεδο δραστηριοτήτων, επομένως δεν κάνουν υψηλής ενέργειας δραστηριότητες και δε φθείρεται πολύ η τεχνητή άρθρωσή τους, αλλά πολλές φορές έχουν συνοδά νοσήματα όπως οστεοπόρωση που πρέπει πάντα να την λαμβάνουμε υπόψη .

 

 

 

Πότε πρέπει να προχωρήσω σε αρθροπλαστική γόνατος ;

 

Αν και δεν υπάρχει σαφές και απόλυτο κριτήριο για το πότε κάποιος πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά με ολική αρθροπλαστική γόνατος, ένας απλός γενικός κανόνας είναι  όταν κάποιος έχει δυσκολίες να σηκωθεί και να περπατήσει για να απαντήσει το τηλέφωνο ή όταν δυσκολεύεται να περπατήσει μέχρι το αυτοκίνητο του, τότε θεωρείται υποψήφιος.

 

Τονίζουμε για μία ακόμα φορά ότι τα ακτινολογικά στάδια στην ακτινογραφία μας δίνουν απλώς μια ένδειξη αλλά ποτέ δεν μπορεί η απόφαση για την πραγματοποίηση της επέμβασης  να βασίζεται μόνο σε αυτά. Άλλα κριτήρια  για την  αρθροπλαστική γόνατος είναι :

 

 

 

 

 

  • Ο έντονος πόνος που επιδρά αρνητικά στην καθημερινότητα του ασθενούς
  • Η μεγάλη δυσκαμψία
  • Μείωση της απόστασης βάδισης
  • Η μόνιμη σύγκαμψη (αδυναμία να τεντώσει το γόνατο)
  • Αδυναμία εκτέλεσης βασικών καθημερινών δραστηριοτήτων,
  • Δυσκολία στην τέλεση ακόμη και ελαφρών  αθλητικών δραστηριοτήτων ή και των καθημερινών   hobbies.
  • Ο νυκτερινός πόνος που πολλές φορές ξυπνά τον ασθενή
  • Μεγάλη δυσκολία κατά την προσπάθεια του ατόμου να σηκωθεί από καθιστή θέση ή στα σκαλοπάτια.
  • Η συνολική έκπτωση της ποιότητας ζωής

 

 

Η αρθροπλαστική γόνατος όταν υπάρχουν τα παραπάνω συμπτώματα  θα δώσει σημαντική ανακούφιση στους ασθενείς και θα τους βοηθήσει να επιστρέψουν στις προηγούμενες δραστηριότητές τους, αλλά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε περίπτωση εξατομικεύεται και ακολουθεί  ιδιαίτερο πλάνο θεραπείας που θα πρέπει να τονιστεί και αναλυθεί από τον θεράποντα ιατρό.

 

Ποια είναι η κατάλληλη μέθοδος για εμένα;

 

Η αρθροπλαστική γόνατος  έχει εξελιχθεί από διάφορα στάδια την τελευταία εικοσαετία. Η κλασσική τεχνική της  αρθροπλαστικής γόνατος έδωσε τη θέση της  στην αρθροπλαστική ελαττωμένης παρεμβατικότητας M.I.S minimal invasive surgery), στη συνέχεια (από το 2003 περίπου) ήρθε η ψηφιακά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική που άρχισε να χρησιμοποιεί συσκευές πλοήγησης για να «συμβουλεύει»  τον χειρουργό στην ακρίβεια προετοιμασίας του γόνατος και στη σωστή θέση των εμφυτευμάτων.

 

Λίγο αργότερα ήρθε η εξατομικευμένη αρθροπλαστική όπου γίνεται ειδική προπαραγγελία προπλασμάτων που βοηθούν το χειρουργό στις σωστές οστεοτομίες για την αρθροπλαστική. Στη συνέχεια ήρθε η ενισχυμένη ψηφιακά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική ή αλλιώς η παθητική  ρομποτική που δίνει στοιχεία κατά τη διάρκεια της επέμβασης αλλά δεν μπορεί να «επέμβει», δηλαδή βοηθά να γνωρίζει ο χειρουργός τις σωστές θέσεις για τις οστεοτομίες χωρίς να χρησιμοποιεί τους κλασσικούς ενδομυελικούς οδηγούς.

Τέλος φτάσαμε στην ρομποτική αρθροπλαστική η οποία αποτελεί συνδυασμό και εξέλιξη όλων των προηγούμενων μεθόδων και τεχνικών . Προσφέρει:

  • μεγάλη ακρίβεια στην προετοιμασία των αρθρικών επιφανειών
  • δυνατότητα να γίνουν χωρίς ιδιαίτερη παρέμβαση οι οστεοτομίες
  • έχει ενεργό ρόλο κατά στην διάρκεια του χειρουργείου.

 

Φυσικά μεγάλη σημασία στην τελική επιλογή της μεθόδου όπως και του συγκεκριμένου εμφυτεύματος, παίζουν κι άλλοι παράγοντες όπως είναι προϋπάρχουσες παθήσεις δηλαδή αν υπάρχει:

  • ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  • ιστορικό τραυματισμού και συνδεσμική αστάθεια γόνατος
  • παλαιά κατάγματα με πλημμελή πώρωση ή με παραμόρφωση του μηριαίου ή της κνήμης
  • εκσεσημασμένη οστεοπόρωση
  • παχυσαρκία
  • προϋπάρχοντα εμφυτεύματα ή και υλικά οστεοσύνθεσης

 

Επίσης σημασία έχει η  γενική κατάσταση της υγείας του  ασθενούς και η λήψη φαρμάκων. Πάντα όμως η τελική επιλογή του εμφυτεύματος ανήκει στον θεράποντα ιατρό , και βασίζεται στην λεπτομερειακή αξιολόγηση του ασθενούς, στην εξειδίκευση του θεράποντος χειρουργού και τέλος την εμπειρία του. Οι σύγχρονες μέθοδοι πάντως, απαιτούν μακρόχρονη εξειδίκευση, απόκτηση των κατάλληλων  πιστοποιήσεων  και μεγάλη εμπειρία.

 

Πώς γίνεται η επέμβαση της αρθροπλαστικής γόνατος ;

 

Η αρθροπλαστική γόνατος είναι μία τεχνική κατά την οποία αφαιρούνται οι φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες, δηλαδή στην άρθρωση του γόνατος το περιφερικό τμήμα του μηριαίου οστού και το κεντρικό τμήμα της κνήμης. Στη συνέχεια τοποθετούνται ειδικά εμφυτεύματα που καλύπτουν το εναπομείναν οστούν, τόσο του μηριαίου όσο και της κνήμης  και πολλές φορές τοποθετούνται και στην αρθρική επιφάνεια της επιγονατίδας.

 

Στη συνήθη πρακτική, οι δύο προθέσεις δεν έχουν σχέση η μία με την άλλη αλλά στηρίζονται στους συνδέσμους του γόνατος και γι’ αυτό οι προθέσεις αυτές ονομάζονται αρθροπλαστικές  επιφάνειας. Όμως υπάρχουν και περιπτώσεις βαριάς συνδεσμικής ανεπάρκειας όπου οι σύνδεσμοι του γόνατος του ασθενούς δεν επαρκούν να σταθεροποιήσουν την άρθρωση, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται ειδική  πρόθεση συνδεδεμένου ή  ημισυνδεδεμένου τύπου για να αντισταθμίσει την έλλειψη των συνδέσμων

 

 

Τα εμφυτεύματα διατηρούνται στη θέση τους, τις περισσότερες φορές, με ακρυλικό (ορθοπεδικό)  τσιμέντο (πολυ-μεθυλ-μεθακρυλικό οξύ- polymethyl- methacrylate acid –PPMA). Ανάμεσα στις μεταλλικές αρθρικές επιφάνειες παρεμβάλλεται το πολυαιθυλένιο (πλαστικό), το οποίο λόγω της ειδικής επεξεργασίας εμφανίζει πολύ μικρότερη φθορά και αντίστοιχα σωματίδια φθοράς -wear particles- από ό,τι  παράγονταν από  τα αντίστοιχα εμφυτεύματα στο παρελθόν,  με αποτέλεσμα μεγαλύτερη διάρκεια ζωής χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στις αρθρικές επιφάνειες όπως υπήρχε η εκτεταμένη οστεόλυση στο παρελθόν.

 

Σε κάθε αρθροπλαστική  έχει  μεγάλη σημασία ο προσεκτικός καθαρισμός των αρθρικών επιφανειών (ακρίβεια στην διενέργεια των οστεοτομιών του μηριαίου και της κνήμης) και η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων στην κατά το δυνατό «ιδανική» θέση, τη θέση δηλαδή που το τεχνητό γόνατο θα λειτουργεί σαν φυσιολογικό!

 

Ποια είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσω για να υποβληθώ σε επέμβαση αρθροπλαστικής ;

 

  • Ο ασθενής θα εξεταστεί λεπτομερώς μαζί με τις εργαστηριακές του εξετάσεις και θα ληφθεί το ιατρικό ιστορικό αλλά και θα ερωτηθεί για το επίπεδο δραστηριοτήτων του, για τις ασχολίες του, για τις αθλητικές δραστηριότητες που επιτελεί και θα καθοριστεί το πλάνο επιστροφής του στην προτέρα του δραστηριότητα.
  • Στη συνέχεια θα καθοριστεί το είδος της αρθροπλαστικής που θα πραγματοποιηθεί και θα γίνουν οι επιπρόσθετες εξετάσεις όπως για παράδειγμα αξονική τομογραφία ή ο ειδικός ακτινολογικός έλεγχος αν χρειαστεί να γίνει ρομποτική τεχνική. Επίσης θα δοθεί ένα φυλλάδιο προετοιμασίας για τον ασθενή που πρόκειται να χειρουργηθεί.
  • Την παραμονή της χειρουργικής επέμβασης ο ασθενής έρχεται στην κλινική για τον προεγχειρητικό έλεγχο (πολλοί ασθενείς τον πραγματοποιούν την ίδια ημέρα της χειρουργικής επέμβασης). Σύμφωνα με τον προεγχειρητικό έλεγχο γίνεται εξέταση από καρδιολόγο και πραγματοποιούνται οι ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις που συνοδεύουν το έλεγχο.
  • Στην κλινική επίσης γίνεται λεπτομερειακός έλεγχος από τον αναισθησιολόγο για να εφαρμοστεί η τεχνική της υποτασικής αναισθησίας, η οποία περιλαμβάνει περιοχική αναισθησία (επισκληρίδιο) έτσι ώστε να μην υπάρχει καθόλου μετεγχειρητικός πόνος για μέρες μετά το χειρουργείο και να κινητοποιηθεί άμεσα ο ασθενής. Ουσιαστικώς πραγματοποιείται η τεχνική fast track. Με βάση αυτήν ο ασθενής σηκώνεται χωρίς συνήθως να απαιτηθεί μετάγγιση αίματος  και περπατάει με τη βοήθεια των φυσικοθεραπευτών την ίδια κιόλας ημέρα της χειρουργικής επέμβασης!
  • Μετεγχειρητικά οι φυσιοθεραπευτές της κλινικής βοηθούν τον ασθενή να κινητοποιηθεί και να περπατήσει ανεξάρτητα και την δεύτερη ή τρίτη ημέρα μετά την επέμβαση συνήθως παίρνει εξιτήριο και πάει στο σπίτι του με ειδικό έντυπο μετεγχειρητικών οδηγιών που του χορηγούμε.
  • Μερικές ημέρες μετά την έξοδο του ασθενούς από την κλινική, τον επισκεπτόμαστε στο σπίτι, κάνουμε την πρώτη αλλαγή στο τραύμα του,  και ελέγχουμε το  χώρο του κατά πόσο τον διευκολύνει στην μετεγχειρητική του αποθεραπεία. Επίσης όσοι ασθενείς έχουν ράμματα αφαιρούνται στο σπίτι τους την 20ή μετεγχειρητική ημέρα, από την ομάδα μας.

 

 

 

Πως γίνεται να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα η πρόθεση που τοποθετούμε;

 

Σε γενικές γραμμές στην εποχή μας, τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική γόνατος θεωρείται ότι θα φθάσουν με καλή λειτουργία  τα 15 έτη αν και βλέπουμε κάποια να φτάνουν τα 25 έως και 30 έτη. Τι είναι ακριβώς αυτό που κάνει τη διαφορά;

 

  • Η σωστή χειρουργική τεχνική
  • Τα κατάλληλα εμφυτεύματα
  • Μεγάλη εμπειρία του ορθοπεδικού χειρουργού (τόσο από άποψη χειρουργικής εμπειρίας, εξειδίκευσης σε κέντρο αριστείας του εξωτερικού και σωστής επιλογής του κατάλληλου κάθε φορά εμφυτεύματος).
  • Ειδικό κέντρο με τον κατάλληλο εξοπλισμό και  υποδομή  για τέτοιου είδους επεμβάσεις ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος επιπλοκών κατά τη διάρκεια της επέμβασης ή κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο.
  • Ατομικοί παράγοντες του κάθε ασθενή, όπως παχυσαρκία, συνοδές παθήσεις (π.χ ρευματοπάθειες, καρδιοπάθειες), εκσεσημασμένη οστεοπόρωση, καλό μυϊκό σύστημα στα κάτω άκρα, κίνητρο (motivation) στον ασθενή, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην διάρκεια ζωής της αρθροπλαστικής στο σύνολό της.

 

Στο κέντρο μας εφαρμόζουμε τις σύγχρονες τεχνικές (αφού εξατομικευτεί το χειρουργικό πλάνο για κάθε ασθενή) και στη συνέχεια με την τεχνολογία αιχμής και την ρομποτική αρθροπλαστική η οποία μας εξασφαλίζει όλα τα παραπάνω, προσβλέπουμε στο μέγιστο  διάστημα διάρκειας της αρθροπλαστικής αλλά ταυτόχρονα με λειτουργία της πρόθεσης που θα ομοιάζει στο φυσιολογικό γόνατο του κάθε ασθενούς.

 

 

ΕΙΔΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΓΟΝΑΤΟΣ

 

  1. Ολική αρθροπλαστική γόνατος με ψηφιακό σύστημα πλοήγησης (navigation)

 

 

Σημαντικός προγνωστικός παράγοντας για την πολύ καλή αρθροπλαστική γόνατος είναι η ακρίβεια τοποθέτησης  των εμφυτευμάτων και η άριστη εξισορρόπηση των μαλακών μορίων. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη τεχνικά διότι  σε ορισμένα γόνατα υπάρχουν προϋπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις όπως παλαιά κατάγματα με υλικά οστεοσύνθεσης, ή άλλα εμφυτεύματα (π.χ αρθροπλαστική ισχίου).

 

Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω πολλές φορές δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους ενδομυελικούς οδηγούς της συμβατικής αρθροπλαστικής γόνατος, με αποτέλεσμα την πιθανότητα τοποθέτησης των εμφυτευμάτων σε λάθος θέση. Επιπροσθέτως πολλές φορές λόγω εσφαλμένης εκτίμησης (ιδίως αν ο χειρουργός δεν διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία), μπορεί να τοποθετηθεί η πρόθεση σε διαφορετική από την «ιδανική θέση». Την λύση στα πιο πάνω προβλήματα μας δίνει η ψηφιακή υποβοήθηση με πλοήγηση της αρθροπλαστικής γόνατος. Πρόκειται για μία συσκευή πλοήγησης με ένα ειδικό ψηφιακό probe, το οποίο αφού χαρτογραφήσει   τις ανατομικές περιοχές της άρθρωσης  και δημιουργήσει ένα εκμαγείο του γόνατος του ασθενούς, στη συνέχεια δίνει πληροφορίες για την ακρίβεια των οστεοτομιών για την κατά το δυνατόν καλύτερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων καθώς και για το εύρος κίνησης του γόνατος που έχει επιτευχθεί.

Με την τεχνολογία αυτή , ο χειρουργός μέσω της υποβοήθησης του ψηφιακού συστήματος, μπορεί  να έχει διεγχειρητική καθοδήγηση, επιβεβαίωση στη διενέργεια των οστεοτομιών και στην εξισορρόπηση των μαλακών μορίων της άρθρωσης, ώστε να πραγματοποιηθούν  με μεγάλη  ακρίβεια. Όμως όλο το setup της συγκεκριμένης  μεθόδου «συμβουλεύει» και τελικά ο χειρουργός αποφασίζει και πραγματοποιεί τις οστεοτομίες κρατώντας ο ίδιος τα εργαλεία του (με την όποια πιθανότητα ανθρωπίνου λάθους ), σε αντίθεση με την ρομποτική τεχνική όπου το ρομπότ έχει βραχίονα και εκμηδενίζει  ακόμη και αυτόν τον  μικρό ανθρώπινο παράγοντα λάθους.

 

 

 

 

 

Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου ψηφιακής υποβοήθησης με πλοήγηση (navigation) :

 

  • Η εγχειρητική διαδικασία βασίζεται στα ανατομικά χαρακτηριστικά του γόνατος του ασθενούς
  • Υπάρχει συνεχής καταγραφή τόσο στην έναρξη όσο και κατά τη διάρκεια της επέμβασης, όπου φαίνεται στην οθόνη  κατά πόσον επιτεύχθηκε ο στόχος της διόρθωσης της παραμόρφωσης και της απόκτησης βελτιωμένου εύρους κίνησης
  • Ελαχιστοποιείται η πιθανότητα πνευμονικής εμβολής και απώλειας αίματος, επειδή δεν χρησιμοποιούνται οι ενδομυελικοί οδηγοί (οδηγοί που μπαίνουν μέσα στο μυελό του μηριαίου και μας δείχνουν τον άξονα του οστού).
  • Καθοδηγεί με μεγάλη ακρίβεια κατά τη διάρκεια της επέμβασης τον χειρουργό, με σκοπό την τέλεια διόρθωση της παραμόρφωσης του γόνατος, με απώτερο σκοπό την αρίστη λειτουργία της νέας άρθρωσης.
  • Συντελεί στην τάχιστη μετεγχειρητική κινητοποίηση του ασθενούς
  • Διευκολύνει τη χρήση τεχνικών και εργαλείων ελάχιστης παρεμβατικότητας στο γόνατο  (Μ.I.S) σε σχέση πάντα με την συμβατική αρθροπλαστική, με συνέπεια μικρότερο χειρουργικό τραύμα, λιγότερο πόνο και Fγρηγορότερη αποθεραπεία.

 

Μειονεκτήματα

 

  • Αυξημένος ο χρόνος της επέμβασης
  • Βασίζεται σε χαρτογράφηση την οποία πραγματοποιεί ο χειρουργός και φυσικά εξαρτάται εμμέσως από την εμπειρία του τελευταίου
  • Η τελική οστεοτομία εξαρτάται από τη σταθερότητα και την τελική ακρίβεια του χειρουργού (ο οποίος εκτελεί την οστεοτομία), διότι το μηχάνημα δεν έχει βραχίονα ώστε να εξαλείψει ακόμα και το πολύ μικρό λάθος που δημιουργεί η μικροκίνηση του χεριού του χειρουργού

 

Τη  συγκεκριμένη μέθοδο  χρησιμοποιήσαμε στην Αγγλία από το 2005 και πραγματοποιήσαμε μελέτες πάνω στην εξέλιξή της οι οποίες έχουν δημοσιευτεί στο Computer Aided Surgery, 12:4, 247-251, 2007 .

 

  1. Aρθροπλαστική γόνατος με το σύστημα i assist (παθητική ρομποτική ή συσκευή διεγχειρητικής πλοήγησης ή πλοηγός χειρός)

 

 

Το σύστημα  iASSIST Knee  παρέχει μια ηλεκτρονική ψηφιακή καθοδήγηση (μορφή πλοήγησης) για την ευθυγράμμιση του γόνατος και την αξιολόγηση των οστεοτομιών σε πραγματικό χρόνο κατά την διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης.

Είναι συμβατό με τα κλασσικά εργαλεία της αρθροπλαστικής γόνατος.

 

Πλεονεκτήματα
  • Αξιολόγηση των οστεοτομιών στο εγχειρητικό πεδίο χωρίς τη χρήση επιπλέον εξοπλισμού απεικόνισης (η εικόνα φαίνεται στην οθόνη ενός απλού υπολογιστή (laptop) που βρίσκεται στο χειρουργείο και δεν απαιτείται το γνωστό set up με την ευμεγέθη συσκευή πλοήγησης και οθόνη,  που  υπάρχει στα γνωστά συστήματα navigation.)
  • Οι τεχνολογίες καθοδήγησης έχουν τεκμηριώσει ένα ποσοστό 25% μικρότερης πιθανότητας για επέμβαση αναθεώρησης που οφείλεται σε χαλάρωση ή σε οστεόλυση στα πρώτα  8 έτη μετά την επέμβαση.
  • Στη διεθνή βιβλιογραφία, ακτινολογικά δεδομένα έχουν δείξει ότι τα συστήματα  iASSIST αυξάνουν στατιστικώς σημαντικά την ακρίβεια και την επαναληψιμότητα της εμφύτευσης των υλικών  σε σχέση με τα συμβατικά εργαλεία της αρθροπλαστικής γόνατος.

Η συσκευή iASSIST  παρέχει με βάση τα διεθνή βιβλιογραφικά δεδομένα  88% πολύ καλή ή και άριστη ικανοποίηση του ασθενούς .

 

 

 

  1. Αρθροπλαστική γόνατος «εξατομικευμένη»  

 

Αποτελεί μια τεχνική όπου αποσκοπεί όπως και οι άλλες μικρής παρεμβατικότητας τεχνικές, στην ακριβέστερη διενέργεια των οστεοτομιών στην αρθροπλαστική γόνατος.

Αρχικά πραγματοποιείται  μαγνητική ή αξονική  τομογραφία (με βάση ειδικά πρωτόκολλα), για να δημιουργηθεί ένα τρισδιάστατο εκμαγείο της άρθρωσης του ασθενούς, το οποίο βοηθάει τον χειρουργό να δημιουργήσει το προεγχειρητικό του σχεδιασμό.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι παλαιότερα ο σχεδιασμός γινόταν με τις κλασσικές ακτινογραφίες σε δύο διαστάσεις ενώ τώρα με τη βοήθεια της μαγνητικής γίνεται τρισδιάστατος. Ειδικότερα δημιουργούνται με τη βοήθεια τρισδιάστατου εκτυπωτή οι εξατομικευμένοι οδηγοί τοποθέτησης (positioning guides) για το μηριαίο  και την κνήμη,  για την πραγματοποίηση τον οστεοτομιών με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Οι οδηγοί – εκμαγεία τα οποία θα τα χρησιμοποιήσει ο χειρουργός κατά τη διάρκεια της επέμβασης έρχονται με ειδική παραγγελία από το εξωτερικό.

Αφού πραγματοποιηθεί η προετοιμασία των αρθρικών επιφανειών, τοποθετούνται τα εμφυτεύματα της αρθροπλαστικής.

 

Πλεονεκτήματα  

 

  • Βασίζεται σε τρισδιάστατο προεγχειρητικό σχεδιασμό σε αντίθεση με τον δυσδιάστατο που πραγματοποιούνταν μέχρι σήμερα με τις απλές ακτινογραφίες.
  • Προσφέρει πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στις οστεοτομίες και γενικότερα στην προετοιμασία του γόνατος
  • Μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περιπτώσεις ασθενών που έχουν υλικά οστεοσύνθεσης ή άλλες προθέσεις (π.χ. εμφύτευμα ισχίου) και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι κλασσικοί ενδομυελικοί οδηγοί.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε υπερβολικά παχύσαρκους ασθενείς και σε ασθενείς που έχουν δύσκολη προσπέλαση στο γόνατο
  • Ελαττώνεται ο κίνδυνος επιπλοκών όπως για παράδειγμα πνευμονική εμβολή, λόγω μη χρήσης των ενδομυελικών οδηγών.
  • Πολύ πιο σύντομος ο χειρουργικός χρόνος, με τις προεκτάσεις που μπορεί να έχει αυτό όσον αφορά τον κίνδυνο λοίμωξης

 

 

Μειονεκτήματα

 

  • Απαιτείται η διενέργεια αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας και η παραγγελία των προπλασμάτων (εξατομικευμένοι οδηγοί) στο εξωτερικό καθυστερεί περίπου 20 μέρες την χειρουργική επέμβαση.
  • Υπάρχει μία έξτρα οικονομική επιβάρυνση για όλο τον προεγχειρητικό σχεδιασμό αλλά δεν είναι σημαντική.

 

H εγχειρητική διαδικασία στο εξατομικευμένο γόνατο

 

Η εγχειρητική διαδικασία για το  εξατομικευμένο γόνατο, ομοιάζει στην κλασσική αρθροπλαστική γόνατος με κάποιες διαφορές. Κατά την διάρκεια της συμβατικής  αρθροπλαστικής χρησιμοποιούμε οδηγούς οι οποίοι τοποθετούνται μέσα στο μηριαίο οστούν και μέσα στην κνήμη για να μας βοηθήσουν να πετύχουμε την ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων και την σωστή τους θέση. Με το εξατομικευμένο γόνατο οι οδηγοί τοποθέτησης  τοποθετούνται άμεσα πάνω στην αρθρική επιφάνεια του μηριαίου και  της κνήμης και γι’ αυτό το λόγο δεν απαιτούνται εργαλεία που θα εισέλθουν μέσα στην μυελική κοιλότητα των οστών, δημιουργώντας έτσι μια χειρουργική διαδικασία λιγότερο παρεμβατική και με μικρότερο ποσοστό επιπλοκών.

 

 

 

 

Επιπροσθέτως  μπορεί να πραγματοποιηθεί η χειρουργική διαδικασία με μικρότερη τομή δέρματος, χωρίς να αποκαλυφθούν πλήρως οι  αρθρικές επιφάνειες αλλά με περιορισμένη παρασκευή τους ώστε να γίνει η εξισορρόπηση των μαλακών μορίων. Ειδικά σε παχύσαρκους ασθενείς, δεν χρειάζεται να πραγματοποιήσει ο χειρουργός εκτεταμένες αποκολλήσεις για να μπορεί να ελέγξει τον άξονα τοποθέτησης των εμφυτευμάτων.

 

 

  1. Μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος

Σε γενικές γραμμές η αρθρίτιδα στο γόνατο ξεκινάει από το έσω διαμέρισμα και στη συνέχεια προοδευτικά εμφανίζεται και στα άλλα τμήματα του γόνατος. Όταν αυτή περιορίζεται μόνο σε αυτό το διαμέρισμα (έσω) και τα άλλα διαμερίσματα του γόνατος (οι άλλες περιοχές του γόνατος) δεν έχουν σημαντικού βαθμού εκφύλιση, τότε κάποιος μπορεί να προχωρήσει σε αντικατάσταση μόνο του έσω διαμερίσματος, εάν φυσικά πληρούνται  τα κριτήρια της συγκεκριμένης επέμβασης (μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος.

Σε ορισμένα περιστατικά η αρθρίτιδα περιορίζεται είτε μόνο στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση είτε στο έξω διαμέρισμα του γόνατος. Η μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να έχει εφαρμογή και σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά πραγματοποιείται πολύ πιο σπάνια σε σχέση με την αντικατάσταση του έσω διαμερίσματος. Τα δε αποτελέσματα εδώ είναι λιγότερο προβλέψιμα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιούνται περίπου 4.000 μονοδιαμερισματικές αρθροπλαστικές που αποτελεί περίπου το 5% των συνολικών αρθροπλαστικών που πραγματοποιούνται ετησίως.

 

Αντενδείξεις μονοδιαμερισματικής αρθροπλαστικής γόνατος:

Απαιτείται λεπτομερής εξέταση του ασθενούς από τον θεράποντα χειρουργό και αξιολόγηση της κατάστασης του ασθενούς. Δεν πρέπει να πραγματοποιηθεί στις πιο κάτω περιπτώσεις:

  • Γόνατο με λοίμωξη ή γενικώς με φλεγμονώδη αρθροπάθεια.
  • Ασθενείς με σύγκαμψη (που το γόνατό τους δεν «τεντώνει»)
  • Όταν υπάρχει αστάθεια στο γόνατο από ανεπάρκεια χιαστών συνδέσμων
  • Σε παχύσαρκους  ασθενείς
  • Ασθενείς που εμφανίζουν αρθρίτιδα σε περισσότερα του ενός διαμερίσματα
Πλεονεκτήματα της μονοδιαμερισματικής αρθροπλαστικής

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της μονοδιαμερισματικής αρθροπλαστικής είναι ότι η λειτουργία και η κίνηση του γόνατος είναι σαφώς πιο κοντά προς την λειτουργία του  φυσιολογικού γόνατος. Ο ασθενής έχει  άμεση κινητοποίηση και πολύ πιο γρήγορη αποκατάσταση σε σχέση με μία συμβατική αρθροπλαστική. Επιπροσθέτως,  ο χρόνος νοσηλείας είναι πολύ περιορισμένος(1-2 ημέρες) και το ίδιο και ο μετεγχειρητικός πόνος. Όμως χρειάζεται προσοχή : Aν η μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική χαλαρώσει πρώιμα, δεν τοποθετηθεί καλά ή έχει υπολειμματικό πόνο, ο ασθενής στην  επόμενη επέμβαση θα κάνει συνήθως την πιο σύνθετη επέμβαση «αναθεώρηση αρθροπλαστικής»  και όχι την  πρωτοπαθή αρθροπλαστική που θα έκανε αν δεν είχε κάνει την μονοδιαμερισματική. Με άλλα λόγια χρειάζεται πολύ καλή επιλογή για το ποιοι ασθενείς είναι κατάλληλοι για την συγκεκριμένη μέθοδο, διότι αν κάτι ..πάει στραβά οι συνέπειες θα είναι μία δύσκολη και σύνθετη επανεγχείρηση για τον ασθενή με σαφώς μικρότερη διάρκεια ζωής των εμφυτευμάτων!!!

 

  1. Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος

Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης αλλά ταυτόχρονα και με τις αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, ολοένα και περισσότεροι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική γόνατος. Στις μέρες μας αυξάνουν οι απαιτήσεις για μία αρθροπλαστική που να ομοιάζει στη λειτουργία της φυσιολογικής άρθρωσης. Την απάντηση δίνει η ρομποτική τεχνολογία, η οποία έχει εισαχθεί στην ορθοπαιδική.

 

Πλεονεκτήματα ρομποτικής αρθροπλαστικής

 

  • Ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων το οποίο συνεπάγεται  φυσιολογικότερη  αίσθηση του γόνατος μετά τη χειρουργική επέμβαση.
  • Επαναληψιμότητα, δηλαδή ό,σες φορές και να κάνουμε την επέμβαση να πετυχαίνουμε το ίδιο άριστο αποτέλεσμα (Accuracy- precision)
  • Βελτιωμένη ασφάλεια και ελαττωμένο ρίσκο για κάκωση στα παρακείμενα μόρια (αγγεία , νεύρα, μύες , δέρμα)
  • Μικρότερες τομές που σημαίνουν συντομότερη αποθεραπεία , και λιγότερο πόνο.
  • Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο.
  • Αποφυγή επιπλοκών όπως πνευμονική εμβολή  και μικρότερη απώλεια αίματος από το ό,τι έχουν οι συμβατικές τεχνικές που χρησιμοποιούν τους ενδομυελικούς οδηγούς για να «μετρήσουμε» το γόνατο.
  • Πραγματοποίηση αρθροπλαστικής και τοποθέτηση εμφυτεύματος σε ειδικές περιπτώσεις (με παραμορφώσεις ή και  με συνυπάρχοντα εμφυτεύματα), που δεν θα μπορούσε να τοποθετηθεί η πρόθεση με την κλασσική τεχνική
  • Βελτιωμένη συνολική ικανοποίηση ασθενούς και πιθανώς μεγαλύτερη διάρκεια του εμφυτεύματος

 

Μειονεκτήματα

 

  • Κόστος της χειρουργικής διαδικασίας. Η ρομποτική αρθροπλαστική πραγματοποιείται σε λίγες ιδιωτικές κλινικές και από λίγους πιστοποιημένους χειρουργούς. Επιπροσθέτως λόγω του  μεγάλου κόστους του εξοπλισμού του ρομπότ, ανεβαίνει και το κόστος της επέμβασης. Όμως πρέπει κάποιος να έχει μία ολιστική προσέγγιση της έννοιας «κόστος», με βάση το γεγονός ότι ένα εμφύτευμα που θα διαρκέσει περισσότερο και ο ασθενής θα μπορεί να έχει ένα πιο φυσιολογικό γόνατο με πιθανή αποφυγή διαφόρων επιπλοκών που μπορούν να υπάρχουν στη συμβατική αρθροπλαστική, ίσως και να δικαιολογεί το αυξημένο συνολικό κόστος.

 

 

 

Πως λειτουργεί η ρομποτική αρθροπλαστική

 

Ο ασθενής τοποθετείται κανονικά όπως κάθε άλλη χειρουργική διαδικασία στη χειρουργική τράπεζα. Απαιτείται συντονισμός ό,λης της χειρουργικής ομάδας για την προετοιμασία και το «στήσιμο» του robot. Η συσκευή που αποτελείται από την οθόνη παρακολούθησης , τη συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ, αρχικώς έρχεται τοποθετείται σε ειδικό σημείο πλάι στον χειρουργό.

Υπάρχουν δυο τεχνικές. Η τεχνική χωρίς ακτινογραφίες (imageless), και η τεχνική  που βασίζεται σε ακτινογραφίες (image based)   όπου ο ασθενής βγάζει πριν τη χειρουργική επέμβαση μία ειδική ακτινογραφία αξονομετρική (δηλαδή μηριαίο και κνήμη στο ίδιο φιλμ). Τα στοιχεία αυτά στέλνονται στο εξωτερικό και οι βασικές μετρήσεις έρχονται έτοιμες από το εξωτερικό. Αρχικώς το ρομπότ κάνει κάποιες κινήσεις στο χώρο για να προσανατολιστεί και στη συνέχεια τοποθετούνται λίγο πιο πάνω από την τομή και λίγο πιο κάτω από το τέλος της τομής δύο δέκτες (trackers) τα οποία βοηθούν να γνωρίζει η συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ πού βρίσκεται κάθε φορά ο μηρός και η κνήμη. Κατόπιν γίνεται η διαδικασία καταγραφής δηλαδή ο χειρουργός μετακινεί το γόνατο στο χώρο σε έξι σημεία για να γνωρίζει το ρομπότ επακριβώς όλες τις κινήσεις του γόνατος σε σχέση με το ισχίο και τέλος επίσης ο χειρουργός φέρνει σε επαφή ένα ειδικό δέκτη πάνω σε συγκεκριμένες ανατομικές δομές και θέσεις στο γόνατο, που του ζητά το ρομπότ για να γνωρίζει επακριβώς τη θέση τους.

 

 

 

 

 

 

 

Υπάρχει σε όλη αυτή τη διαδικασία μεγάλο ποσοστό «επικάλυψης», δηλαδή το ρομπότ ελέγχει και διασταυρώνει με 2-3 διαφορετικούς τρόπους τα στοιχεία που του δίνουμε για να ελαχιστοποιηθεί η υποκειμενικότητα του ανθρωπίνου παράγοντά που εισάγει τα στοιχεία. Στη συνέχεια εκκινείται η διαδικασία και βλέπουμε τα  στοιχεία του γόνατος στην οθόνη δηλαδή την αρχική παραμόρφωση που έχει το γόνατο και το που θέλουμε να το διορθώσουμε.

Μετά τον έλεγχο των στοιχείων πατάμε ένα πεντάλ ή δίνουμε φωνητική εντολή στο ρομπότ και έρχεται ο βραχίονας στη συγκεκριμένη θέση όπου θα γίνουν οι χειρουργικές παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο βραχίονας του ρομπότ ακολουθεί συνεχώς το γόνατο ακόμη και όταν το τελευταίο μετακινείται δηλαδή ακόμη και για μικροκινήσεις χιλιοστών. Αφού ολοκληρωθεί η προετοιμασία του οστού και των συνδέσμων γίνεται η τοποθέτηση του εμφυτεύματος και η τελική καταγραφή της νέας θέσης του γόνατος και του νέου εύρους κίνησης που πλέον κατέχει.

 

 

   

Το ρομποτικό σύστημα RO.S.A πήρε έγκριση λειτουργίας από τον Αμερικανικό οργανισμό F.D.A (food and drug administration) τελευταία, τον Ιανουάριο του 2019. Είναι η εξέλιξη των προηγούμενων ρομποτικών συστημάτων. Πιστεύουμε ότι θα μπορέσει να οδηγήσει στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της αρθροπλαστικής γόνατος και θα δώσει την δυνατότητα να πραγματοποιηθεί αρθροπλαστική σε ασθενείς με δύσκολες παθήσεις στο γόνατο, με απώτερο σκοπό όπως έχουμε ξαναπεί τη δημιουργία μιας τεχνητής άρθρωσης που δεν θα έχει να ζηλέψει σε τίποτα από το φυσιολογικό γόνατο.

 

Βαριά περιστατικά πρωτοπαθούς αρθροπλαστικής γόνατος (complex primary)

Πρόκειται για ασθενείς με βαριάς μορφής αρθρίτιδα στο ένα ή και στα  δύο γόνατα, αλλά υπάρχουν κάποιες  ιδιαιτερότητες σε σχέση με τους ασθενείς που έχουν απλή οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Ειδικότερα στα σύνθετα αυτά  περιστατικά  πέρα από την αρθρίτιδα μπορεί να υπάρχει:

  • Εκτεταμένη οστεοπόρωση η οποία κάνει αδύνατη την χρήση συμβατικών εμφυτευμάτων και στην περίπτωση που αυτά χρησιμοποιηθούν κινδυνεύει ο ασθενής με εμβύθιση εμφυτεύματος, πρώιμη χαλάρωση του εμφυτεύματος ή και περιπροθετικό  κάταγμα. Δεν σημαίνει ότι ο ασθενής είναι υποχρεωτικά μεγάλης ηλικίας,  αλλά μπορεί να υπάρχει υποκείμενη  πάθηση όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις του γόνατος που εμφανίζονται με μεγάλη οστεοπόρωση.

 

 

 

  • Συνδεσμική αστάθεια με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σταθερότητα στην τεχνητή άρθρωση λόγω της ανεπάρκειας των συνδέσμων. Συνεπώς απαιτείται πρόθεση ημιπεριοριστικού ή περιοριστικού τύπου όπως αναφέραμε προηγουμένως, έτσι ώστε το πιο σύνθετο εμφύτευμα να αντισταθμίσει την ανεπάρκεια των συνδέσμων που συνυπάρχει. Μπορεί να οφείλεται σε  ρευματοπάθειες ή σε κάποιο μεμονωμένο τραυματικό γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα την διατομή των συνδέσμων. Το συναντούμε πολύ στα γόνατα με μεγάλη παραμόρφωση βλαισότητας, λόγω ανεπάρκειας του έσω πλαγίου συνδέσμου.

 

 

 

  • Περιορισμένο εύρος κίνησης το οποίο μπορεί να συνδυάζεται με κάποιο από τα προηγούμενα προβλήματα στο γόνατο. Υπάρχουν ασθενείς με χρόνια βλάβη στους  συνδέσμους του γόνατος τους, λόγω μη καλής κινητοποίησης, λόγω  πλημμελούς ιατρικής αντιμετώπισης ή παρακολούθησης, πολλές φορές και λόγω του χρόνου πόνου που συνυπάρχει. Οι ασθενείς αυτοί  εμφανίζουν μεγάλα ελλείμματα στην κίνηση του γόνατος, τόσο στην κάμψη (στο πόσο λυγίζει) όσο και στην έκταση (δηλαδή στο πόσο «τεντώνει» ), που είναι αρκετά δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

 

 

 

 

  • Οστικά ελλείμματα τα οποία συναντούμε σπάνια σε πρωτοπαθείς οστεοαρθρίτιδες αλλά πιο συχνά σε αναθεωρήσεις αρθροπλαστικών, όταν αφαιρούμε τα φθαρμένα  εμφυτεύματα. Στο σημείο αυτό αναφερόμαστε στα ελλείμματα σε πρωτοπαθή αρθροπλαστική τα οποία οφείλονται συνήθως σε ασθενείς με ένα μεγάλο έλλειμμα στο οστό της κνήμης ή του μηριαίου, λόγω παραμελημένης (με μεγάλη καθυστέρηση) εμφάνισης στον γιατρό τους.

Τα παραπάνω προβλήματα τα συναντούμε αρκετά συχνά στο κέντρο μας και υπενθυμίζουμε για μία ακόμα φορά ότι απαιτούν πολύ καλή εξειδίκευση, μεγάλη εμπειρία, πολύ καλά καταρτισμένη ομάδα (συνολικά) καθώς  και ένα ειδικό κέντρο που να  είναι εξοπλισμένο με τεχνολογία αιχμής ώστε να έχουν το μέγιστο δυνατό κέρδος οι ασθενείς με τις ελάχιστες πιθανές επιπλοκές ειδικά από αυτές τις δύσκολες επεμβάσεις.

 

Μπορώ να χειρουργήσω ταυτόχρονα και τα δυο μου γόνατα;

Στη σημερινή εποχή με την μεγάλη εξέλιξη της αναισθησιολογίας, με την τεχνική fast track (ταχείας ανάρρωσης) και  τις μεθόδους χαμηλής παρεμβατικότητας, είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί επέμβαση και στα δύο γόνατα ταυτόχρονα σε μία χειρουργική συνεδρία. Φυσικά υπάρχουν προϋποθέσεις, η τεχνική εξατομικεύεται για κάθε ασθενή και φυσικά η τελική απόφαση βρίσκεται πάντα στο θεράποντα χειρουργό.

Ο ασθενής μπορεί με μία συνεδρία να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του αποφεύγοντας έτσι τις διαδοχικές χειρουργικές επεμβάσεις, και την μεγάλη αποθεραπεία που απαιτούν οι δύο επεμβάσεις. Επομένως κερδίζει σε χρόνο, επανέρχεται πιο γρήγορα στην εργασία του, στην προτέρα του δραστηριότητα στις ασχολίες του και ουσιαστικά βελτιώνεται τάχιστα η ποιότητα ζωής του.

Προϋποθέσεις για ταυτόχρονη αρθροπλαστική και στα δύο γόνατα:
  • Να μην υπάρχει ιστορικό με σοβαρά υποκείμενα  νοσήματα στον ασθενή όπως για παράδειγμα βαριά καρδιακή ανεπάρκεια καρδιοπάθεια, προδιαθεσικός παράγοντας για λοίμωξη όπως αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης.
  • Η επέμβαση απαιτείται να πραγματοποιηθεί σε ειδικό κέντρο που διαθέτει τον τεχνικό εξοπλισμό και την εμπειρία στο προσωπικό του χειρουργείου καθώς επίσης και να έχει κατάλληλα εκπαιδευμένους φυσιοθεραπευτές
  • Να έχει ο ασθενής την διάθεση και το κίνητρο (motivation) για να ανταπεξέλθει τάχιστα στην μετεγχειρητική περίοδο
  • Να χρησιμοποιηθούν τεχνικές (όπως ρομποτική ή έστω ψηφιακά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική) που ελαττώνεται η ιατρογενής παρέμβαση στον ασθενή. Δηλαδή να μην χρησιμοποιηθούν οδηγοί που εισέρχονται στο μηριαίο οστούν και στην κνήμη όπως γίνεται στη συμβατική αρθροπλαστική. Με τον τρόπο αυτό θα ελαττωθούν οι κίνδυνοι για λιπώδη εμβολή  και για αιμορραγία , ειδικά όταν γίνεται ταυτόχρονα και στα δύο γόνατα.

 

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Οι περισσότεροι ασθενείς μετά από αρθροπλαστική γόνατος είναι ικανοποιημένοι. Όμως απαραίτητη προϋπόθεση για μία «άριστη»  επέμβαση  είναι  κυρίως να υπάρχει  η  σωστή ένδειξη, δηλαδή προεγχειρητικά να έχει τεθεί η σωστή διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας τελικού σταδίου.  Οι γενικές επιπλοκές (π.χ θρομβοεμβολικά φαινόμενα) είναι εξαιρετικά ελαττωμένες λόγω των εξελίξεων στην αναισθησία (επισκληρίδιος και μέθη στον ασθενή, υποτασική αναισθησία και τεχνικές fast track). H πιθανότητα λοίμωξης εξαρτάται από το κέντρο (να υπάρχει κατάλληλος εξοπλισμός όπως laminar flow και σωστή νοσηλευτική φροντίδα ) καθώς και άριστη χειρουργική τεχνική από τον χειρουργό (σωστή εκπαίδευση, μακρόχρονη εξειδίκευση  και μεγάλη εμπειρία).

Επίσης ακόμη και σπανιότερες επιπλοκές που αναφέρονται στη βιβλιογραφία (π.χ τρώση αγγείου) πρέπει να υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός στο θεραπευτικό κέντρο, για παράδειγμα δυνατότητα αρτηριακού εμβολισμού  ώστε να μπορεί να αντιμετωπισθεί  άμεσα χωρίς κανένα κίνδυνο για τον ασθενή.

Πιστεύουμε ότι σήμερα, με την διάδοση της ρομποτικής αρθροπλαστικής και την ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων καθώς  και την καλύτερη εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του γόνατος, τα αποτελέσματα τόσο σε διάρκεια του εμφυτεύματος όσο και σε συνολική ικανοποίηση του ασθενούς θα είναι σαφώς καλύτερα από ό,τι στο παρελθόν και συνεπώς θα ομιλούμε για μια αρθροπλαστική που ομοιάζει πάρα πολύ στη λειτουργία με το φυσιολογικό γόνατο του ασθενούς.

 

 

Μετεγχειρητική ανάρρωση  / αποκατάσταση

 

Μετά την χειρουργική επέμβαση:

  • Σηκώνεστε το ίδιο απόγευμα και περπατάτε με τη βοήθεια φυσιοθεραπευτών χωρίς καθόλου πόνο.
  • Ανάλογα με τη γενική σας κατάσταση μπορείτε να λάβετε εξιτήριο την επόμενη μέρα ή μετά από δύο μέρες.
  • Την πρώτη αλλαγή στο τραύμα σας την κάνουμε εμείς στο σπίτι σας, για να δούμε την κατάσταση του χειρουργικού τραύματος
  • Στις 20 μέρες μετά την επέμβαση, αφαιρούνται εντελώς τα επιθέματα από το τραύμα σας και τα ράμματα
  • Στις έξι βδομάδες, έρχεστε στο ιατρείο για να δούμε την κατάσταση σας και συνήθως συζητούμε τις μελλοντικές οδηγίες.
  • Ανάλογα με την μυϊκή σας λειτουργία, μπορεί να απαιτηθεί φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση ή και όχι
  • Στους έξι μήνες μετεγχειρητικά γίνεται νέος ακτινολογικός έλεγχος ρουτίνας και από κει και πέρα σας επανεξετάζουμε κάθε έτος εκτός αν χρειαστεί για κάποιον λόγο να σας δούμε νωρίτερα.

 

Ενθαρρύνουμε τους ασθενείς να συνεχίσουν να κάνουν ασκήσεις ενδυνάμωσης στα κάτω άκρα για να βελτιωθεί πάρα πολύ η μετεγχειρητική τους κατάσταση. Έχουμε ασθενείς που χειρουργήθηκαν  και στα δύο γόνατα και κατάφεραν να κάνουν αθλητικές δραστηριότητες υψηλού επιπέδου.

 

Η επιστροφή στην εργασία γίνεται μετά το διάστημα του ενός μήνα με έξι εβδομάδες, αναλόγως της καταπόνησης που απαιτείται στον εργασιακό τους χώρο. Υπάρχουν ασθενείς με εργασία γραφείου οι  οποίοι επέστρεψαν την δεύτερη βδομάδα και άλλοι με χειρωνακτική εργασία και συνθήκες υψηλές φόρτισης και καταπόνησης του γόνατος που επέστρεψαν στους δύο μήνες. Σε αθλητικές δραστηριότητες επανέρχονται οι ασθενείς ανάλογα φυσικά με την μυϊκή τους λειτουργία και τη γενική τους κατάσταση σε περίπου 3 μήνες μετά την επέμβαση και ειδικότερα σε δραστηριότητες  χαμηλών φορτίσεων όπως golf, bowling, ποδηλασία, κολύμπι, χορός.

 

 

 

 

 

 

 

 

Υπάρχει πιθανότητα ειδικά σε κάποιον ασθενή που δεν είναι γυμνασμένος και έχει αυξημένες καταπονήσεις στο γόνατό του να εμφανίσει μικρής ποσότητας υγρό στην άρθρωση κάτι απολύτως φυσιολογικό που θα περάσει με ξεκούραση για λίγες ημέρες.

 

Αμέσως μόλις επουλωθεί το χειρουργικό τραύμα, δηλαδή στις 20 ημέρες, μπορεί να γίνει και έναρξη σεξουαλικών δραστηριοτήτων χωρίς να υπάρχουν ιδιαίτεροι περιορισμοί και χωρίς να απαιτείται προσοχή σε κάποιες κινήσεις. Σε καταστάσεις σοβαρής μικροβιαιμίας, δηλαδή αν στον ασθενή, στο μέλλον, συμβεί κάποια λοίμωξη με βακτηριαιμία και σοβαρό υψηλό πυρετό (π.χ προστατίδα, πνευμονία κλπ.), συνιστάται να επικοινωνήσετε με την ομάδα μας για περαιτέρω οδηγίες. Εννοείται ότι είμαστε στη διάθεσή σας οποτεδήποτε χρειαστείτε.

 

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Σπύρος Δαρμανής είναι διευθυντής στο Mediterraneo Hospital και πιστοποιημένος στη ρομποτική αρθροπλαστική στο σύστημα RO.S.A.

 

Με την εξειδίκευση και την εμπειρία του, μπορείτε να βρείτε την κατάλληλη θεραπεία για εσάς για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος που σας ταλαιπωρεί.