ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ

 

ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ σύστημα RO.S.A (RObotized Surgery Assisting)

Τo ρομποτικό σύστημα RO.S.A

O χειρουργός είναι υπεύθυνος, το ρομπότ είναι για ό,τι δεν μπορεί να κάνει ο χειρουργός

Tουλάχιστον 800.000 αρθροπλαστικές γόνατος  πραγματοποιούνται στις ΗΠΑ κάθε χρόνο και με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό.  Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης αλλά ταυτόχρονα και με τις αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, ολοένα και περισσότεροι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική γόνατος. Οι ασθενείς αυτοί ,  απαιτούν πλέον,  μετά την αρθροπλαστική να μην εγκαταλείπουν τον αθλητισμό, το χορό, την κολύμβηση και ειδικότερα τις ασχολίες και τις δραστηριότητές που είχαν πριν από την οστεοαρθρίτιδα. Συνεπώς στις μέρες μας αυξάνουν οι απαιτήσεις για μία αρθροπλαστική που να ομοιάζει στη λειτουργία της φυσιολογικής άρθρωσης. Την απάντηση πιστεύουμε τη δίνει η ρομποτική τεχνολογία, η οποία έχει εισαχθεί στην Ορθοπαιδική. Το νέο ρομποτικό σύστημα χρησιμοποιεί, βασίζεται και αξιοποιεί την εμπειρία του χειρουργού και δίνει ακρίβεια, αποτελεσματικότητα επαναληψιμότητα, και αποτελέσματα που βασίζονται σε δεδομένα. Το ρομποτικό σύστημα ROSA πήρε έγκριση λειτουργίας από τον Αμερικανικό οργανισμό F.D.A (food and drug administration) τελευταία, τον Ιανουάριο του 2019. Είναι η εξέλιξη των προηγούμενων ρομποτικών συστημάτων.

Το ρομπότ στην κλινική του Mediterraneo Ηospital χρησιμοποιείται από τον Διευθυντή Ορθοπαδικό κ. Δαρμανή (πιστοποιημένος στο εξωτερικό στη χρήση του), σε ειδικά οργανωμένο τμήμα με ειδικά εξειδικευμένο προσωπικό χειρουργείου και ειδικούς τεχνολόγους.

 

Τι προσφέρει η ρομποτική τεχνολογία:

  • Ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων το οποίο συνεπάγεται  φυσιολογικότερη  αίσθηση του γόνατος μετά τη χειρουργική επέμβαση.
  • Επαναληψιμότητα, δηλαδή ό,σες φορές και να κάνουμε την επέμβαση να πετυχαίνουμε το ίδιο άριστο αποτέλεσμα (Accuracy- precision)
  • Βελτιωμένη ασφάλεια και ελαττωμένο ρίσκο για κάκωση στα παρακείμενα μόρια (αγγεία , νεύρα, μύες , δέρμα)
  • Μικρότερες τομές που σημαίνουν συντομότερη αποθεραπεία , και λιγότερο πόνο.
  • Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο.
  • Αποφυγή επιπλοκών όπως πνευμονική εμβολή  και μικρότερη απώλεια αίματος από το ό,τι έχουν οι συμβατικές τεχνικές που χρησιμοποιούν τους ενδομυελικούς οδηγούς για να «μετρήσουμε» το γόνατο.
  • Πραγματοποίηση αρθροπλαστικής και τοποθέτηση εμφυτεύματος σε ειδικές περιπτώσεις (με παραμορφώσεις ή και  με συνυπάρχοντα εμφυτεύματα), που δεν θα μπορούσε να τοποθετηθεί η πρόθεση με την κλασσική τεχνική
  • Βελτιωμένη συνολική ικανοποίηση ασθενούς και πιθανώς μεγαλύτερη διάρκεια του εμφυτεύματος

 

Πως λειτουργεί η ρομποτική αρθροπλαστική

Ο ασθενής τοποθετείται κανονικά όπως κάθε άλλη χειρουργική διαδικασία στη χειρουργική τράπεζα. Απαιτείται συντονισμός ό,λης της χειρουργικής ομάδας για την προετοιμασία και το «στήσιμο» του robot.

Μεγάλη παραμόρφωση μηριαίου οστού που κάνει αδύνατη την πραγματοποίηση ολικής αρθροπλαστικής γόνατος με τη συμβατική μέθοδο χωρίς τη βοήθεια ρομπότ.

Η συσκευή που αποτελείται από την οθόνη παρακολούθησης , τη συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ, αρχικώς έρχεται τοποθετείται σε ειδικό σημείο πλάι στον χειρουργό.

Υπάρχουν δυο τεχνικές. Η τεχνική χωρίς ακτινογραφίες (imageless), και η τεχνική  που βασίζεται σε ακτινογραφίες (image based)   όπου ο ασθενής βγάζει πριν τη χειρουργική επέμβαση μία ειδική ακτινογραφία αξονομετρική (δηλαδή μηριαίο και κνήμη στο ίδιο φιλμ).

Ασθενής που δείχνει κλινικώς χωρίς μεγάλη παραμόρφωση αν και οι ακτινογραφίες είναι …δραματικές.

Τα στοιχεία αυτά στέλνονται στο εξωτερικό και οι βασικές μετρήσεις έρχονται έτοιμες από το εξωτερικό. Αρχικώς το ρομπότ κάνει κάποιες κινήσεις στο χώρο για να προσανατολιστεί και στη συνέχεια τοποθετούνται λίγο πιο πάνω από την τομή και λίγο πιο κάτω από το τέλος της τομής δύο δέκτες (trackers)

Ακτινογραφία του προηγούμενου ασθενούς με τεράστια παραμόρφωση στην κνήμη που καθιστά την αρθροπλαστική γόνατος με τη συμβατική μέθοδο, αδύνατη σε αυτή την περίπτωση.

τα οποία βοηθούν να γνωρίζει η συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ πού βρίσκεται κάθε φορά ο μηρός και η κνήμη. Κατόπιν γίνεται η διαδικασία καταγραφής δηλαδή ο χειρουργός μετακινεί το γόνατο στο χώρο σε έξι σημεία για να γνωρίζει το ρομπότ επακριβώς όλες τις κινήσεις του γόνατος σε σχέση με το ισχίο και τέλος επίσης ο χειρουργός φέρνει σε επαφή ένα ειδικό δέκτη πάνω σε συγκεκριμένες ανατομικές δομές και θέσεις στο γόνατο, που του ζητά το ρομπότ για να γνωρίζει επακριβώς τη θέση τους. Υπάρχει σε όλη αυτή τη διαδικασία μεγάλο ποσοστό «επικάλυψης», δηλαδή το ρομπότ ελέγχει και διασταυρώνει με 2-3 διαφορετικούς τρόπους τα στοιχεία που του δίνουμε για να ελαχιστοποιηθεί η υποκειμενικότητα του ανθρωπίνου παράγοντά που εισάγει τα στοιχεία. Στη συνέχεια εκκινείται η διαδικασία και βλέπουμε τα  στοιχεία του γόνατος στην οθόνη

Ακόμη μία ακτινογραφία του προηγούμενου ασθενούς με τεράστια παραμόρφωση στο μηριαίο οστούν που πάλι καθιστά την διενέργεια αρθροπλαστικής γόνατος αδύνατη με την κλασσική συμβατική μέθοδο.

δηλαδή την αρχική παραμόρφωση που έχει το γόνατο και το που θέλουμε να το διορθώσουμε. Μετά τον έλεγχο των στοιχείων πατάμε ένα πεντάλ ή φωνάζουμε το ρομπότ και έρχεται ο βραχίονας στη συγκεκριμένη θέση όπου θα γίνουν οι παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο βραχίονας του ρομπότ ακολουθεί συνεχώς το γόνατο ακόμη και όταν το τελευταίο μετακινείται δηλαδή ακόμη και για μικροκινήσεις χιλιοστών. Αφού ολοκληρωθεί η προετοιμασία του οστού και των συνδέσμων γίνεται η τοποθέτηση του εμφυτεύματος και η τελική καταγραφή της νέας θέσης του γόνατος και του νέου εύρους κίνησης που πλέον κατέχει.

 

Ποιοι Ορθοπαιδικοί μπορούν και πρέπει να χρησιμοποιήσουν την ρομποτική τεχνολογία 

  • Απαιτείται καταρχάς εξειδίκευση τουλάχιστον ενός έτους σε κέντρο του εξωτερικού σε οργανική θέση, δηλαδή να έχει αντιμετωπίσει χειρουργικώς ασθενείς στο κέντρο αυτό .  Πριν την επέκταση στη ρομποτική αρθροπλαστική να έχει μελετήσει και εξειδικευτεί στην κλασσική  αρθροπλαστική. Σε περίπτωση που οτιδήποτε συμβεί στο χειρουργείο να μπορεί να χρησιμοποιήσει με άριστο τρόπο τις συμβατικές χειρουργικές μεθόδους.
  • Απαιτείται ειδική εκπαίδευση στη ρομποτική τεχνολογία
  • Απαιτείται ρομπότ. Πολλοί ιατροί στις ημέρες μας διαφημίζουν απλές τεχνικές, ψηφιακά υποβοηθούμενη πλοήγηση, παθητική ρομποτική κ.λ.π.,  σαν ρομποτικές. Είναι λάθος! Χρειάζεται προσοχή από μέρους του ασθενούς για την επιλογή του ειδικού κέντρου.

 

Πως φθάσαμε στη ρομποτική τεχνολογία;

Η αρθροπλαστική γόνατος εξελίχθηκε την τελευταία 15 ετία , αρχικά με τις τεχνικές M.I.S (minimal invasive techniques) , στη συνέχεια με την ψηφιακά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική που χρησιμοποιήσαμε από το 2007 και τέλος φθάσαμε στην ρομποτική αρθροπλαστική. Η τεχνολογία αιχμής του συστήματος ROSA, μας επιτρέπει να εξατομικεύουμε το χειρουργικό πλάνο βασιζόμενο στις ανατομικές παραλλαγές των οστών και των μαλακών μορίων  κάθε ασθενούς πριν την αρθροπλαστική γόνατος,  γεγονότα που επιτρέπουν αυξημένη αποτελεσματικότητα και ακρίβεια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Διεγχειρητικά, μπορούμε να αλλάξουμε ή να τροποποιήσουμε το χειρουργικό πλάνο, βασιζόμενοι στα ευρήματα του χειρουργείου σε πραγματικό χρόνο. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνουμε την ακριβή οστεοτομία (με ακρίβεια χιλιοστού), την εξισορρόπηση των μαλακών μορίων και τελικά την ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων με βάση την κινηματική τρισδιάστατη ευθυγράμμιση και όχι την στατική ευθυγράμμιση που γόνατος που πραγματοποιούνταν  στις αρθροπλαστικές γόνατος μέχρις σήμερα.

Το ρομποτικό σύστημα ROSA, πιστεύουμε βοηθά να πραγματοποιηθεί αρθροπλαστική με τέτοιο τρόπο ώστε να ομοιάζει ό,σο το δυνατόν περισσότερο με την φυσιολογική άρθρωση, και όπως βλέπουμε και στην διεθνή βιβλιογραφία, οι περισσότεροι ασθενείς με τη χρήση της ρομποτικής τεχνολογίας αναφέρουν ότι το γόνατο το αισθάνονται περισσότερο «δικό τους», περίπου σαν το φυσιολογικό.

 

Που μπορώ και ποιοι χειρουργοί μπορούν να με αντιμετωπίσουν με το ρομπότ.

Υπάρχουν τρία ρομπότ τελευταίας γενιάς στην Ελλάδα, τα δύο είναι στην Αθήνα. Με μεγάλη χαρά το Mediterraneo Hospital, βρισκόμενο συνεχώς στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων βελτιώνει ακόμα περισσότερο την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει στους ασθενείς που χρήζουν χειρουργική αρθροπλαστική γόνατος επενδύοντας συνεχώς σε νέες τεχνολογίες και πρακτικές. Τον Ιανουάριο του 2020 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση του τελευταίας γενιάς Συστήματος Ρομποτικής Χειρουργικής ROSA® Knee, (από τα πρώτα που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και στην νοτιοανατολική Ευρώπη), της εταιρείας Zimmer Biomet, παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα της μυοσκελετικής αποκατάστασης. Στα πλαίσια της εγκατάστασης του συστήματος ROSA® Knee, ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός  κ. Σπυρίδων Δαρμανής επισκέφτηκε  τις εγκαταστάσεις της Zimmer Biomet Institute στην Κολωνία της Γερμανίας, όπου παρακολούθησε  εκπαιδευτικό πρόγραμμα και συμμετείχε  σε ρομποτικές επεμβάσεις με την χρήση του συστήματος αυτού. Μετά την επιτυχή εκπαίδευση πιστοποιήθηκε στην χρήση του μοναδικού ολοκληρωμένου ρομποτικού συστήματος.

 

Αποκατάσταση / επιστροφή στην εργασία.

Με τη βοήθεια των νέων χειρουργικών τεχνικών και τα πρωτόκολλα fast track oι ασθενείς  δεν νιώθουν  πόνο, παρα μόνο ένα ελαφρό μούδιασμα στα κάτω  άκρα (την πρώτη ημέρα). Οι ασθενείς μετεγχειρητικώς σηκώνονται  να περπατήσουν το απόγευμα της επέμβασης. Καθημερινά, πρωί – βράδυ κινητοποιούνται οι ασθενείς με τη βοήθεια των φυσιοθεραπευτών και μετά την έξοδο από την κλινική, τους δίδεται ειδικό πρόγραμμα ασκήσεων και μετεγχειρητικής αποκατάστασης.  Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς να ακολουθούν το πρόγραμμα άσκησης και να λαμβάνουν τις απαιτούμενες προφυλάξεις για τη νέα τους άρθρωση. Η επιστροφή στην εργασία τους πραγματοποιείται μετά από 4 εβδομάδες αν και σε περιπτώσεις βαριάς χειρωνακτικής εργασίας, ενδεχομένως να χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα. Μετά το διάστημα των δύο – τριών μηνών, και φυσικά ανάλογα με την ισχύ του τετρακεφάλου του κάθε ατόμου, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες χαμηλών φορτίσεων όπως golf, bowling, ποδηλασία , κολύμπι, χορός και στη συνέχεια σε όλα τα sports που ασκούνταν πριν εξελιχθεί η οστεοαρθρίτιδά τους.

 

Επιπλοκές

Η πλειοψηφία των ασθενών που υποβάλλονται σε αρθροπλαστική γόνατος δεν εμφανίζουν επιπλοκές. Συγκεκριμένα το 80%  αυτών είναι ιδιαιτέρως χαρούμενοι με την αρθροπλαστική κι χαρακτηριστικά αναφέρουν πως  τους δόθηκε πίσω η ζωή τους. Πιστεύουμε και βλέπουμε ενθαρρυντικά δείγματα από τη διεθνή βιβλιογραφία ότι το παραπάνω ποσοστό θα ανέβει στο 90-95% με τις νέες τεχνικές και με τη χρήση του ρομπότ. Παρόλα αυτά καμία επέμβαση δεν δύναται να εγγυηθεί 100% επιτυχία.

Επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν σαν αποτέλεσμα της επέμβασης με κύριο φόβο μας τις  λοιμώξεις, αλλά και άλλες όπως θρομβοφλεβίτιδα, καθώς και μηχανική αποτυχία της πρόθεσης. Αυτά τα ποσοστά επιπλοκών δεν είναι φυσικά παντού τα ίδια, αλλά εξαρτώνται από το κέντρο που πραγματοποιείται η επέμβαση, από την εμπειρία, την εκπαίδευση και την εξειδίκευση του χειρουργού . Στο κέντρο μας οι επιπλοκές της ομάδας μας βρίσκονται στην τάξη του 0.1% (περίπου 1 στους 1000 ασθενείς),  ανάλογα δηλαδή με τα εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού και πιστεύουμε ότι με την ρομποτική τεχνολογία θα κατέβουν ακόμη χαμηλότερα.

 

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

 

https://virus.com.gr/rompotiki-arthroplastiki/?fbclid=IwAR3jVpya57U0-yJenAuZO1bDatZJ4NUxcHLkGfvaL3BlW1UBbK3-tJl31vM

https://www.ygeiawatch.com.cy/news/ygeia/to-onomazoyn-rosa-kai-einai-ena-rompot-gia-aroroplastikes