Ρομποτική Αρθροπλαστική

 

ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ σύστημα RO.S.A (RObotized Surgery Assisting)

Τo ρομποτικό σύστημα RO.S.A

O χειρουργός είναι υπεύθυνος, το ρομπότ είναι για ό,τι δεν μπορεί να κάνει ο χειρουργός

Τι είναι η  ρομποτική αρθροπλαστική;

 

H ρομποτική αρθροπλαστική είναι μία νέα τεχνική που αξιοποιεί  την τεχνολογία αιχμής της εποχής μας και τη παρουσία ρομπότ (όχι απλώς συσκευή πλοήγησης αλλά ρομπότ που διαθέτει ειδικό βραχίονα). Επιπλέον χρησιμοποιεί, βασίζεται και αξιοποιεί την εμπειρία του χειρουργού. Με την ενεργή παρουσία του ρομπότ, προσδίδει στη επέμβαση ακρίβεια, αποτελεσματικότητα, επαναληψιμότητα και αποτελέσματα βασιζόμενα σε δεδομένα. Ο απώτερος σκοπός είναι η αρθροπλαστική που θα πραγματοποιηθεί να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο  στη φυσιολογική άρθρωση του ασθενούς.

 

Οι λόγοι που καθιστούν την εμφάνισή της αναγκαία είναι οι εξής:

 

  • Τουλάχιστον 800.000 αρθροπλαστικές γόνατος πραγματοποιούνται στις ΗΠΑ κάθε χρόνο και με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό
  • Αυξήθηκε το προσδόκιμο επιβίωσης και οι λειτουργικές απαιτήσεις των ηλικιωμένων
  • Ολοένα και νεώτεροι ηλικιακά ασθενείς  υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική γόνατος, μη αποδεχόμενοι την αναπηρία της αρθρίτιδας.
  • Αυξήθηκαν οι απαιτήσεις για μια αρθροπλαστική που να μοιάζει στη λειτουργία με την φυσιολογική άρθρωση
  • Οι ασθενείς μετεγχειρητικώς, απαιτούν να συνεχίζουν τον αθλητισμό, χορό και τις δραστηριότητες που είχαν πριν από την οστεοαρθρίτιδα

 

 

Το ρομποτικό σύστημα RO.S.A που χρησιμοποιείται στην Ορθοπαιδική, πήρε έγκριση λειτουργίας από τον Αμερικανικό οργανισμό F.D.A (food and drug administration) τελευταία, τον Ιανουάριο του 2019. Είναι η εξέλιξη των προηγούμενων ρομποτικών συστημάτων.

Το ρομπότ στην κλινική του Mediterraneo Ηospital χρησιμοποιείται από τον Διευθυντή Ορθοπαιδικό κ. Δαρμανή (πιστοποιημένος στο εξωτερικό στη χρήση του), σε ειδικά οργανωμένο τμήμα με ειδικά εξειδικευμένο προσωπικό χειρουργείου και ειδικούς τεχνολόγους.

 


 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής αρθροπλαστικής;

 

  • Ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων το οποίο συνεπάγεται  φυσιολογικότερη αίσθηση του γόνατος μετά τη χειρουργική επέμβαση.
  • Επαναληψιμότητα, δηλαδή όσες φορές και να κάνουμε την επέμβαση να πετυχαίνουμε το ίδιο άριστο αποτέλεσμα (Accuracy- precision)
  • Βελτιωμένη ασφάλεια και ελαττωμένο ρίσκο για κάκωση στα παρακείμενα μόρια (αγγεία , νεύρα, μύες , δέρμα)
  • Μικρότερες τομές που σημαίνουν συντομότερη αποθεραπεία , και λιγότερο πόνο.
  • Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο
  • Αποφυγή επιπλοκών όπως πνευμονική εμβολή και μικρότερη απώλεια αίματος απ’ότι έχουν οι συμβατικές τεχνικές που χρησιμοποιούν τους ενδομυελικούς οδηγούς για να «μετρήσουμε» το γόνατο
  • Πραγματοποίηση αρθροπλαστικής και τοποθέτηση εμφυτεύματος σε ειδικές περιπτώσεις (με παραμορφώσεις ή και  με συνυπάρχοντα εμφυτεύματα), που δεν θα μπορούσε να τοποθετηθεί η πρόθεση με την κλασσική τεχνική
  • Βελτιωμένη συνολική ικανοποίηση ασθενούς και πιθανώς μεγαλύτερη διάρκεια του εμφυτεύματος

 

 

 

Ποια είναι η διαδικασία και οι τεχνικές που ακολουθούνται;

 

Πριν το χειρουργείο

ο ασθενής τοποθετείται κανονικά όπως κάθε άλλη χειρουργική διαδικασία στη χειρουργική τράπεζα. Απαιτείται συντονισμός όλης της χειρουργικής ομάδας για την προετοιμασία και το «στήσιμο» του robot.Η συσκευή που αποτελείται από την οθόνη παρακολούθησης , τη συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ, τοποθετείται σε ειδικό σημείο πλάι στον χειρουργό. Με αυτό το τρόπο, η ακριβής μέτρηση των ανατομικών λεπτομερειών των ασθενών δίνει τη δυνατότητα στο χειρουργό να σχεδιάσει στο χιλιοστό κάθε βήμα της επέμβασης.

 

robotiki arthroplastiki

Εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα συνεργάζεται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του ρομπότ στη χειρουργική αίθουσα.

 

Υπάρχουν δύο τεχνικές : Η τεχνική χωρίς ακτινογραφίες (imageless), και η τεχνική  που βασίζεται σε ακτινογραφίες (image based) όπου ο ασθενής βγάζει πριν τη χειρουργική επέμβαση μία ειδική ακτινογραφία αξονομετρική (δηλαδή μηριαίο και κνήμη στο ίδιο φιλμ. Τα στοιχεία αυτά στέλνονται στο εξωτερικό και οι βασικές μετρήσεις έρχονται έτοιμες από το εξωτερικό.

robotiki arthroplastiki

Αξονομετρική ακτινογραφία στη φάση προετοιμασίας για την τεχνική.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης

Το ρομπότ κάνει κάποιες κινήσεις στο χώρο για να προσανατολιστεί. Στη συνέχεια τοποθετούνται λίγο πιο πάνω από την τομή και λίγο πιο κάτω από το τέλος της τομής δύο δέκτες(trackers) τα οποία βοηθούν να γνωρίζει η συσκευή πλοήγησης και το ρομπότ πού βρίσκεται κάθε φορά ο μηρός και η κνήμη.

robotiki arthroplastiki

Δέκτες (trackers) στο πόδι του ασθενούς.

Κατόπιν, γίνεται η διαδικασία καταγραφής. Πιο συγκεκριμένα, ο χειρουργός μετακινεί το γόνατο στο χώρο σε έξι σημεία για να γνωρίζει το ρομπότ επακριβώς όλες τις κινήσεις του γόνατος σε σχέση με το ισχίο. Στο τέλος, ο χειρουργός φέρνει σε επαφή ένα ειδικό δέκτη πάνω σε συγκεκριμένες ανατομικές δομές και θέσεις στο γόνατο, που του ζητά το ρομπότ για να γνωρίζει επακριβώς τη θέση τους. Έτσι επιτυγχάνεται η «χαρτογράφηση» του γόνατος και το άριστο αποτέλεσμα της επέμβασης.

 

Υπάρχει σε όλη αυτή τη διαδικασία μεγάλο ποσοστό «επικάλυψης», δηλαδή το ρομπότ ελέγχει και διασταυρώνει με 2-3 διαφορετικούς τρόπους τα στοιχεία που του δίνουμε για να ελαχιστοποιηθεί η υποκειμενικότητα του ανθρωπίνου παράγοντά που εισάγει τα στοιχεία. Στη συνέχεια εκκινείται η διαδικασία και βλέπουμε τα  στοιχεία του γόνατος στην οθόνη, δηλαδή την αρχική παραμόρφωση που έχει το γόνατο και το που θέλουμε να το διορθώσουμε. Μετά τον έλεγχο των στοιχείων πατάμε ένα πεντάλ ή γίνεται φωνητική κλήση στο ρομπότ και έρχεται ο βραχίονας στη συγκεκριμένη θέση όπου θα γίνουν οι παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο βραχίονας του ρομπότ ακολουθεί συνεχώς το γόνατο ακόμη και όταν το τελευταίο μετακινείται. Αυτό συμβαίνει ακόμη και για κινήσεις χιλιοστών.

 

robotiki arthroplastiki

Η διαδραστική οθόνη με όλα τα στοιχεία του γόνατος και το χειρουργικό μας πλάνο.

 

Μετά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας

Μετά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας του οστού και των συνδέσμων γίνεται η τοποθέτηση του εμφυτεύματος και η τελική καταγραφή της νέας θέσης του γόνατος και του νέου εύρους κίνησης που πλέον κατέχει. Ουσιαστικά, το ρομπότ ελέγχει ότι η επέμβαση έγινε με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, έχει γίνει σωστή τοποθέτηση και η κίνηση είναι πλήρης και άριστη.

 

 

Γιατί είναι σημαντική η επιλογή του χειρουργού για την ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου?

 

  • Είναι αναγκαία η ειδική εκπαίδευση στη ρομποτική χειρουργική (πιστοποίηση) και είναι περιορισμένος ο αριθμός διεθνώς των ιατρών, που είναι πιστοποιημένοι.

 

  • Αν και δεν είναι απαραίτητο, συνιστάται εξειδίκευση τουλάχιστον ενός έτους σε κέντρο του εξωτερικού σε οργανική θέση. Δηλαδή, να έχει χειρουργήσει ο ίδιος  ασθενείς στο κέντρο αυτό και να έχει μελετήσει και εξειδικευτεί στην κλασσική αρθροπλαστική. Σε περίπτωση που οτιδήποτε συμβεί στο χειρουργείο να μπορεί να χρησιμοποιήσει με άριστο τρόπο τις συμβατικές χειρουργικές μεθόδους

 

  • Απαιτείται η παρουσία του ρομπότ. Πολλοί ιατροί στις ημέρες μας διαφημίζουν απλές τεχνικές, όπως ψηφιακά υποβοηθούμενη πλοήγηση, παθητική ρομποτική, σαν ρομποτικές. Κάτι τέτοιο είναι λάθος και χρειάζεται προσοχή από τη μεριά του ασθενή για την επιλογή του ειδικού κέντρου

 

Πως φθάσαμε στη ρομποτική αρθροπλαστική;

 

Η αρθροπλαστική γόνατος εξελίχθηκε την τελευταία 15ετία , αρχικά με τις τεχνικές M.I.S (minimal invasive techniques) , στη συνέχεια με την ψηφιακά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική που χρησιμοποιήσαμε από το 2007 φωτο  και τέλος φθάσαμε στην ρομποτική αρθροπλαστική.

Η τεχνολογία αιχμής του συστήματος ROSA, μας επιτρέπει να εξατομικεύουμε το χειρουργικό πλάνο βασιζόμενο στις ανατομικές παραλλαγές των οστών και των μαλακών μορίων  κάθε ασθενούς πριν την αρθροπλαστική γόνατος,  γεγονότα που επιτρέπουν αυξημένη αποτελεσματικότητα και ακρίβεια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

 

Διεγχειρητικά, μπορούμε να αλλάξουμε ή να τροποποιήσουμε το χειρουργικό πλάνο, βασιζόμενοι στα ευρήματα του χειρουργείου σε πραγματικό χρόνο. Με αυτό τον τρόπο, επιτυγχάνουμε την ακριβή οστεοτομία (με ακρίβεια χιλιοστού)και την εξισορρόπηση των μαλακών μορίων. Επιπλέον, επιτυγχάνουμε την ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων με βάση την κινηματική τρισδιάστατη ευθυγράμμιση και όχι την στατική ευθυγράμμιση που γόνατος που πραγματοποιούνταν  στις αρθροπλαστικές γόνατος μέχρι σήμερα.

 

Το ρομποτικό σύστημα ROSA, πιστεύουμε βοηθά να πραγματοποιηθεί αρθροπλαστική με τέτοιο τρόπο ώστε να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο με την φυσιολογική άρθρωση. Και όπως βλέπουμε και στην διεθνή βιβλιογραφία, οι περισσότεροι ασθενείς    με τη χρήση της ρομποτικής τεχνολογίας αναφέρουν ότι το γόνατο το αισθάνονται περισσότερο «δικό τους», περίπου σαν το φυσιολογικό.

Σε ποια νοσοκομεία εφαρμόζεται η ρομποτική αρθροπλαστική;

 

Στην Ελλάδα υπάρχουν τρία ρομπότ τελευταίας γενιάς και τα δύο είναι στην Αθήνα.

Με μεγάλη χαρά το Mediterraneo Hospital, βρισκόμενο συνεχώς στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων βελτιώνει ακόμα περισσότερο την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει στους ασθενείς που χρήζουν χειρουργική αρθροπλαστική γόνατος επενδύοντας συνεχώς σε νέες τεχνολογίες και πρακτικές.

 

Τον Ιανουάριο του 2020 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση του τελευταίας γενιάς Συστήματος Ρομποτικής Χειρουργικής ROSA® Knee, (από τα πρώτα που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και στην νοτιοανατολική Ευρώπη), της εταιρείας Zimmer Biomet, παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα της μυοσκελετικής αποκατάστασης.

 

Στα πλαίσια της εγκατάστασης του συστήματος ROSA® Knee, ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός  κ. Σπυρίδων Δαρμανής επισκέφτηκε  τις εγκαταστάσεις της Zimmer Biomet Institute στην Κολωνία της Γερμανίας, όπου παρακολούθησε  εκπαιδευτικό πρόγραμμα και συμμετείχε  σε ρομποτικές επεμβάσεις με την χρήση του συστήματος αυτού. Μετά την επιτυχή εκπαίδευση πιστοποιήθηκε στην χρήση του μοναδικού ολοκληρωμένου ρομποτικού συστήματος.

 

 

 

 

 

 

Μετεγχειρητική αποκατάσταση και οδηγίες για τον ασθενή

Με τις νέες χειρουργικές τεχνικές η ρομποτική αρθροπλαστική εξασφαλίζει άμεση αποκατάσταση και επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Πιο συγκεκριμένα:
  • Οι ασθενείς δε νιώθουν πόνο, παρά μόνο ένα ελαφρύ μούδιασμα στα κάτω άκρα την πρώτη ημέρα
  • Σηκώνονται να περπατήσουν το ίδιο κιόλας απόγευμα μετά την επέμβαση
  • Με τη βοήθεια των φυσιοθεραπευτών, οι ασθενείς κινητοποιούνται πρωί και απόγευμα κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους στην κλινική.
  • Δίδεται ειδικό πρόγραμμα άσκησης και μετεγχειρητικής αποκατάστασης
  • Μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους μετά από 4 εβδομάδες. Σε περιπτώσεις βαριάς χειρωνακτικής εργασίας ίσως να χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα
  • Μετά το διάστημα των 2-3 μηνών και ανάλογα με την ισχύ του τετρακέφαλου των ασθενών, μπορούν να συμμετέχουν  σε αθλητικές δραστηριότητες χαμηλών φορτίσεων. Για παράδειγμα golf, bowling, ποδηλασία, κολύμπι και χορός. Στη συνέχεια μπορούν να επιστρέψουν στο προ της αρθρίτιδας επίπεδο δραστηριοτήτων.

 

Υπάρχουν επιπλοκές στη ρομποτική αρθροπλαστική;

Η πλειοψηφία των ασθενών που υποβάλλονται σε συμβατική αρθροπλαστική γόνατος δεν εμφανίζουν επιπλοκές. Συγκεκριμένα το 80%  αυτών είναι ιδιαιτέρως χαρούμενοι με την αρθροπλαστική κι χαρακτηριστικά αναφέρουν πως  τους δόθηκε πίσω η ζωή τους. Πιστεύουμε και βλέπουμε ενθαρρυντικά δείγματα από τη διεθνή βιβλιογραφία ότι το παραπάνω ποσοστό θα ανέβει. Λογικά θα πάει στο 90-95% με τις νέες τεχνικές και με τη χρήση του ρομπότ. Παρόλα αυτά καμία επέμβαση δεν δύναται να εγγυηθεί 100% επιτυχία.

Επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν σαν αποτέλεσμα της επέμβασης με κύριο φόβο μας τις  λοιμώξεις, αλλά και άλλες όπως θρομβοφλεβίτιδα. Επιπλέον μπορούν να εμφανιστούν και από μηχανική αποτυχία της πρόθεσης. Αυτά τα ποσοστά επιπλοκών δεν είναι φυσικά παντού τα ίδια. Εξαρτώνται από το κέντρο που πραγματοποιείται η επέμβαση, από την εμπειρία, την εκπαίδευση και την εξειδίκευση του χειρουργού.

Στο κέντρο μας οι επιπλοκές της ομάδας μας βρίσκονται στην τάξη του 0.1% (περίπου 1 στους 1000 ασθενείς). Ανάλογα δηλαδή με τα εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού και πιστεύουμε ότι με την ρομποτική αρθροπλαστική θα κατέβουν ακόμη χαμηλότερα.

Συμπερασματικά, πιστεύουμε ότι το ποσοστό της ικανοποίησης των ασθενών που με την συμβατική αρθροπλαστική φθάνει στο 80% , με τον συνδυασμό της ρομποτικής αρθροπλαστικής και της εξέλιξης των τεχνικών, θα ανέβει και σε πολλούς ασθενείς θα πλησιάσουμε την αίσθηση και λειτουργία ενός φυσιολογικού γόνατος.

 

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

 

https://virus.com.gr/rompotiki-arthroplastiki/?fbclid=IwAR3jVpya57U0-yJenAuZO1bDatZJ4NUxcHLkGfvaL3BlW1UBbK3-tJl31vM

https://www.ygeiawatch.com.cy/news/ygeia/to-onomazoyn-rosa-kai-einai-ena-rompot-gia-aroroplastikes

 

 

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Σπύρος Δαρμανής είναι διευθυντής στο Mediterraneo Hospital και πιστοποιημένος στη ρομποτική αρθροπλαστική στο σύστημα RO.S.A. Η εξειδίκευση του και η εμπειρία του σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες στην Ορθοπαιδική έχουν οδηγήσει σε άριστα αποτελέσματα και μακροχρόνια ευχαριστημένους ασθενείς.